تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٣
معنوى مىيابند.
اصولًا، تعبير به «أَنْزَلَ» و «نَزَّلَ» در مورد آيات قرآن به روشنى اين معنى را مىرساند، كه منظور: «نزول» و فرود آمدن از مقام قدس پروردگار بر قلب پيامبر صلى الله عليه و آله است.
در تفسير آيه ٢٤ سوره «ابراهيم»: «أَ لَمْتَرَ كَيْفَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا كَلِمَةً طَيِّبَةً كَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ أَصْلُها ثابِتٌ وَ فَرْعُها فِي السَّماءِ» خوانديم: اين درخت پاكيزه كه خداوند آن را به عنوان مثال بيان كرده، پيامبر ريشه آن است، و على عليه السلام شاخه آن (همان شاخهاى كه سر بر آسمان كشيده) و امامان شاخههاى كوچكترند. «١»
مخصوصاً، در يكى از آن احاديث مىخوانيم: كَذلِكَ الْكافِرُونَ لاتَصْعَدُ أَعْمالُهُمْ الَى السَّماءِ: «همين گونه هستند كافران، اعمال آنها به آسمان بالا نمىرود».
روشن است: آسمان، در اين گونه احاديث، اشاره به اين آسمان حسى نيست و از اينجا نتيجه مىگيريم: آسمان، هم در مفهوم مادى آن استعمال مىشود و هم در مفهوم معنوى آن.
٢- «نجوم» (ستارگان) نيز يك مفهوم مادى دارد كه همين ستارگانى هستند كه در آسمان ديده مىشوند، و يك مفهوم معنوى كه اشاره به دانشمندان و شخصيتهائى است كه روشنى بخش جوامع انسانى هستند، و همان گونه كه مردم راه خود را در شبهاى تاريك در بيابانها و بر صفحه اقيانوسها به وسيله ستارگان پيدا مىكنند، تودههاى جمعيت در اجتماعات انسانى نيز راه زندگى و سعادت و حيات را به كمك اين دانشمندان و رهبران آگاه، و با ايمان مىيابند.
حديث معروفى كه از پيامبر صلى الله عليه و آله نقل شده: مَثَلُ أَصْحابِى فِيْكُمْ كَمَثَلِ النُّجُومِ بِأَيِّها أُخِذَ اهْتُدِىَ ...: «ياران من همچون ستارگانند كه به هر كدام اقتدا شود مايه هدايت است» «٢» نيز اشاره به همين معنى مىكند.
در تفسير «على بن ابراهيم» در ذيل آيه: وَ هُوَ الَّذِى جَعَلَ لَكُمُ النُّجُومَ