هستند، عذاب دامانشان را بگيرد» «أَوْ يَأْخُذَهُمْ فِي تَقَلُّبِهِمْ».
«در حالى كه قادر به فرار از چنگال عذاب نيستند» «فَما هُمْ بِمُعْجِزِينَ».
همان گونه كه سابقاً هم گفته‌ايم «مُعْجِزِيْن» از ماده «اعجاز» به معنى ناتوان ساختن است، و در اين موارد به معنى فرار كردن از چنگال عذاب و مقاومت در برابر آن مى‌باشد.
***
و يا اين كه: مجازات الهى يك مرتبه به سراغشان نيايد بلكه «به طور تدريجى و ضمن هشدارهاى پى در پى، آنها را گرفتار سازد»؟ «أَوْ يَأْخُذَهُمْ عَلى‌ تَخَوُّفٍ».
امروز همسايه آنها گرفتار سانحه‌اى مى‌شود، فردا يكى از بستگانشان گرفتار حادثه‌اى و روز ديگر بعضى از اموالشان نابود مى‌گردد، و خلاصه هشدارها يكى بعد از ديگرى به سراغ آنها مى‌آيد اگر بيدار شدند، چه بهتر، و گرنه، مجازات نهائى آنها را فرو خواهد گرفت.
تدريجى بودن عذاب و مجازات در اين گونه موارد، براى آن است كه:
هنوز احتمال هدايت در اين گروه، وجود دارد، و رحمت خداوند اجازه نمى‌دهد كه با اينها همچون سايرين رفتار شود «زيرا پروردگار شما رئوف و رحيم است» «فَإِنَّ رَبَّكُمْ لَرَؤُفٌ رَحِيمٌ».
جالب توجه اين كه: در آيات فوق، سخن از چهار نوع مجازات به ميان آمده است:
نخست خسف و فرو رفتن در زمين.
دوم مجازات غافلگيرانه، از آنجائى كه انسان انتظار آن را ندارد.
سوم عذابى كه به هنگام تلاش و كوشش در جمع مال به سراغ انسان