تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٧٩
برخوردار بود.
اين احتمال نيز وجود دارد كه: خطرات گرمازدگى و سوختگى در برابر آفتاب سريعتر و خطرناكتر است.
به تعبير ديگر تحمل انسان در مقابل گرما و تابش شديد آفتاب، كمتر از مقاومت او در برابر سرما است، چرا كه حرارت درونى انسان در سرما تا حد زيادى مىتواند او را حفظ كند، ولى دفاع بدن در مقابل گرما كمتر است.
و در پايان آيه، به عنوان يك تذكر و هشدار مىگويد: «اين گونه خداوند نعمتش را بر شما تمام مىكند شايد در برابر فرمان او تسليم شويد» «كَذلِكَ يُتِمُّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تُسْلِمُونَ».
اين طبيعى است كه: انسان با بررسى نعمتهاى مختلفى كه وجودش را احاطه كرده، بىاختيار به ياد آفريننده نعمت مىافتد، و اگر كمترين حسّ قدردانى و شكرگزارى در درونش باشد، بيدار مىگردد و به سراغ بخشنده نعمت مىرود و به شناخت او مىپردازد.
گرچه، بعضى از مفسران، كلمه «نعمت» كه در آيه فوق آمده را محدود به بعضى از نعمتها مانند: نعمت آفرينش و تكامل عقل و يا توحيد و يا نعمت وجود پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله دانستهاند، اما روشن است: نعمت در اين آيه، معنى وسيعى دارد همه اينها و غير اينها را شامل مىشود، و اين تفسيرهاى محدود از قبيل تفسير به مصداق واضح و روشن است.
***
بعد از ذكر اين نعمتهاى آشكار و نهان مىفرمايد: «با اين همه اگر آنها روى برتابند و تسليم دعوت حق نشوند، نگران مباش چرا كه وظيفه تو فقط ابلاغ آشكار است» «فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّما عَلَيْكَ الْبَلاغُ الْمُبِينُ».
منطق و سخن گوينده، هر قدر مستدل و گيرا و جذاب باشد، تا شنونده آمادگى نداشته باشد، اثر نخواهد كرد، به تعبير ديگر، قابليت محل نيز شرط