تفسير:
ده دستور مهم اخلاقى در مقابله با مخالفان
در لابلاى آيات مختلف اين سوره، بحثهاى گوناگونى گاهى ملايم، و گاهى تند، با مشركان و يهود و به طور كلى با گروههاى مخالف، به ميان آمد، مخصوصاً در آيات اخير، عمق و شدت بيشترى داشت.
در پايان اين بحثها كه پايان سوره «نحل» محسوب مى‌شود يك سلسله دستورات مهم اخلاقى از نظر برخورد منطقى، طرز بحث، چگونگى كيفر و عفو، و نحوه ايستادگى در برابر توطئه‌ها و مانند آن، بيان شده است كه: مى‌توان آن را به عنوان اصول تاكتيكى و روش مبارزه در مقابل مخالفين در اسلام نامگذارى كرد و به عنوان يك قانون كلى در هر زمان و در همه جا از آن استفاده نمود.
اين برنامه در ده اصل خلاصه مى‌شود كه: با توجه به آيات مورد بحث به ترتيب زير است:
١- نخست، مى‌گويد: «به وسيله حكمت به سوى راه پروردگارت دعوت كن» «ادْعُ إِلى‌ سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ».
«حكمت» به معنى علم و دانش و منطق و استدلال است، و در اصل به معنى «منع» آمده و از آنجا كه، علم و دانش و منطق و استدلال، مانع از فساد و انحراف است به آن حكمت گفته شده، و به هر حال نخستين گام در دعوت به سوى حق، استفاده از منطق صحيح و استدلالات حساب شده است، و به تعبير ديگر دست انداختن در درون فكر و انديشه مردم، به حركت در آوردن آن و بيدار ساختن عقلهاى خفته، نخستين گام محسوب مى‌شود.
٢- «و به وسيله اندرزهاى نيكو» «وَ الْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ».