تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٤٨
٢- دروغ سرچشمه همه گناهان
در روايات اسلامى دروغ، به عنوان «كليد گناهان» شمرده شده است، على عليه السلام مىفرمايد: الصِّدْقُ يَهْدِي إِلَى الْبِرِّ، وَ الْبِرُّ يَدْعُوا إِلَى الْجَنَّةِ: «راستگوئى دعوت به نيكوكارى مىكند، و نيكوكارى دعوت به بهشت». «١»
و در حديثى از امام باقر عليه السلام مىخوانيم: إِنَّ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ جَعَلَ لِلشَّرِّ أَقْفَالًا، وَ جَعَلَ مَفَاتِيحَ تِلْكَ الأَقْفَالِ الشَّرَابَ، وَ الْكَذِبُ شَرٌّ مِنَ الشَّرَابِ:
«خداوند متعال براى شر و بدى، قفلهائى قرار داده و كليد آن قفلها شراب است (چرا كه مانع اصلى زشتيها و بديها عقل است و مشروبات الكلى عقل را از كار مىاندازد) و دروغ از شراب هم بدتر است». «٢»
امام عسكرى عليه السلام مىفرمايد: جُعِلَتِ الْخَبائِثُ كُلُّها فِى بَيْتٍ وَ جُعِلَ مِفْتاحُهَا الْكَذِبُ: «تمام پليديها در اطاقى قرار داده شده، و كليد آن دروغ است». «٣»
رابطه دروغ و گناهان ديگر از اين نظر است كه: انسان گناهكار هرگز نمىتواند، راستگو باشد، چرا كه راستگوئى موجب رسؤائى او است، و براى پوشاندن آثار گناه، معمولًا بايد متوسل به دروغ شود.
و به عبارت ديگر، دروغ انسان را در مقابل گناه آزاد مىكند، و راستگوئى محدود.
اتفاقاً اين حقيقت در حديثى كه از پيامبر صلى الله عليه و آله نقل شده كاملًا تجسّم يافته، حديث چنين است:
شخصى به حضور پيامبر صلى الله عليه و آله رسيد، عرض كرد: نماز نمىخوانم، عمل منافى عفت انجام مىدهم، دروغ هم مىگويم! كدام را اول ترك گويم؟!