تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٣٠
٢- راههاى مطمئن و رام!
زنبورشناسان با مطالعاتى كه روى اين حشره انجام دادهاند، به اين نتيجه رسيدهاند: صبحگاهان گروهى از زنبوران كه مأموران شناسائى گلها هستند از كندو بيرون مىروند، مناطق مختلف پر گل را كشف كرده، به كندو باز مىگردند و به اطلاع ديگران مىرسانند، حتى سمت و جهت آن را مشخص كرده و فاصله آن از كندو را نيز به اطلاع هموطنان خود مىرسانند.
زنبوران براى رسيدن به منطقه گلها گاهى راه خود را نشانهگذارى مىكنند، و از طريق پراكندن بوهاى مختلف، در مسير راه، و مانند آن، چنان راه را مشخص مىكنند كه، كمتر امكان دارد زنبورى سرگردان شود!
جمله «فَاسْلُكِي سُبُلَ رَبِّكِ ذُلُلًا» (در جادههاى پروردگارت كه رام و تسليم تو است گام بگذار) گويا اشاره به اين واقعيت است.
***
٣- عسل در كجا ساخته مىشود؟
شايد هنوز، بسيارى از افراد فكر مىكنند: برنامه كار زنبوران عسل اين است كه: شيره گلها را مكيده و در دهان خود جمع و در كندو ذخيره مىكنند، در حالى كه، چنين نيست آنها شيرههاى گلها را به بعضى از حفرههاى درون بدن خود كه زنبورشناسان به آن، چينهدان مىگويند، مىفرستند، و در آنجا كه حكم يك كارخانه كوچك مواد شيميائى دارد تغيير و تحولهاى مختلفى پيدا كرده، شهد گلها به عسل تبديل مىگردد، و مجدداً زنبور، عسل ساخته شده را، از بدن خود بيرون مىفرستد.
عجيب اين كه سوره «نحل»، از سورههاى «مكّى» است و مىدانيم در منطقه «مكّه» نه گل و گياهى وجود دارد، و نه زنبوران عسل، ولى قرآن با اين