تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٩٥
و «خوددارى از هر گونه فساد در روى زمين» در آيه: «وَ لاتُفْسِدُوا فِي الأَرْضِ بَعْدَ إِصْلاحِها». «١»
و «دعوت به تدبر و تفكر و تعقل» كه در بسيارى از آيات قرآن وارد شده است، و امثال اين برنامههاى انسان شمول كه مىتواند راهگشا در همه زمينهها باشد، دليل روشنى است بر اين كه: در قرآن بيان همه چيز هست.
حتى فروع اين دستورهاى كلى را نيز بلاتكليف نگذارده، و مجرائى كه بايد از آن مجرا اين برنامهها تبيين شود، بيان كرده و مىگويد: وَ ما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا: «آنچه پيامبر به شما دستور مىدهد اجرا كنيد و آنچه شما را از آن نهى مىكند بازايستيد». «٢»
هر قدر انسان، در اقيانوس بىكرانه قرآن، بيشتر شناور شود و به اعماق آن، براى استخراج گوهرهاى برنامههاى سعادت بخش، فروتر رود، عظمت اين كتاب آسمانى و شمول و جامعيت آن آشكارتر مىشود.
و درست به همين دليل آنها كه در زمينه اين برنامهها دست نياز به اين سو و آن سو، دراز مىكنند، مسلماً قرآن را نشناختهاند، و آنچه خود دارند، از بيگانه تمنا مىكنند.
اين آيه علاوه بر اين كه: اصالت و استقلال تعليمات اسلام را در همه زمينهها مشخص مىكند بار مسئوليت مسلمانان را سنگينتر مىگرداند، و به آنها مىگويد: با بحث مستمر و پيگير در قرآن، هر چه را لازم داريد از آن استخراج كنيد.
در روايات اسلامى مخصوصاً روى جامعيت قرآن، به مناسبت همين آيه و مانند آن بسيار تأكيد شده است.