خودشان نيست؟
اين، همان چيزى است كه آيه ٧٩ سوره «نساء» به آن اشاره مى‌كند: ما أَصابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ اللَّهِ وَ ما أَصابَكَ مِنْ سَيِّئَةٍ فَمِنْ نَفْسِكَ: «هر نيكى به تو برسد از ناحيه خدا است و هر بدى به تو برسد از ناحيه خود تو است».
در «اصول كافى» حديثى از امام على بن موسى الرضا عليه السلام نقل شده كه اين مطلب را روشن‌تر مى‌سازد، امام عليه السلام به يكى از يارانش كه از مسأله جبر و اختيار سؤال كرد، فرمود: بنويس:
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ قَالَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ: يَا ابْنَ آدَمَ بِمَشِيئَتِي كُنْتَ أَنْتَ الَّذِي تَشَاءُ، وَ بِقُوَّتِي أَدَّيْتَ إِلَيَّ فَرَائِضِي، وَ بِنِعْمَتِي قَوِيْتَ عَلَى مَعْصِيَتِي، جَعَلْتُكَ سَمِيعاً بَصِيراً، مَا أَصَابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ اللَّهِ وَ مَا أَصَابَكَ مِنْ سَيِّئَةٍ فَمِنْ نَفْسِكَ وَ ذَلِكَ أَنِّي أَوْلَى بِحَسَنَاتِكَ مِنْكَ، وَ أَنْتَ أَوْلَى بِسَيِّئَاتِكَ مِنِّي:
«به نام خداوند بخشنده مهربان امام زين العابدين عليه السلام فرمود: خداوند (در حديث قدسى) چنين مى‌فرمايد: اى فرزند آدم به اراده من است كه تو مى‌توانى اراده كنى (من آزادى اراده به تو داده‌ام)، به نيروى من است كه مى‌توانى واجبات را انجام دهى، و با سوء استفاده از نعمت من است كه قدرت بر معصيتم را پيدا كرده‌اى!، من ترا شنوا و دانا آفريدم (و راه و چاه را به تو نشان دادم) آنچه از نيكى به تو مى‌رسد از ناحيه خدا است، و آنچه بدى به تو مى‌رسد از ناحيه خود تو است، و اين به خاطر آنست كه من نسبت به كارهاى نيكى كه انجام مى‌دهى از تو اولى هستم، و تو نسبت به كارهاى بدى كه مرتكب مى‌شوى از من اولى هستى». «١»
و در پايان آيه، براى بيدار كردن گمراهان و تقويت روحيه هدايت يافتگان