تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٨٧
تفسير:
دين يكى و معبود يكى!
در تعقيب بحث توحيد و خداشناسى از طريق نظام آفرينش، آيات مورد بحث به نفى شرك مىپردازد، تا با تقارن اين دو به يكديگر، حقيقت آشكارتر شود.
در آغاز مىگويد: «خدا دستور داده كه دو معبود براى خود انتخاب نكنيد» «وَ قالَ اللَّهُ لاتَتَّخِذُوا إِلهَيْنِ اثْنَيْنِ».
«معبود تنها يكى است» «إِنَّما هُوَ إِلهٌ واحِدٌ».
وحدت نظام آفرينش و وحدت قوانين حاكم بر آن، خود دليلى بر وحدت آفريدگار و وحدت معبود است.
اكنون كه چنين است، «تنها از كيفر من بترسيد و از مخالفت فرمان من بيم داشته باشيد نه غير آن» «فَإِيَّايَ فَارْهَبُونِ».
مقدم شدن كلمه «إِيَّاىَ» دليل بر حصر است مانند: «ايَّاكَ نَعْبُدُ» يعنى تنها و تنها بايد از مخالفت و كيفر من ترس داشته باشيد.
جالب اين كه: در اين آيه، تنها نفى دو معبود شده است، در حالى كه مىدانيم مشركان عرب، بتها و معبودهاى بسيار زيادى داشته، و بتخانههاى آنها مملو از انواع و اشكال بتهاى مختلف بود، اين تعبير، ممكن است اشاره به يكى از چند نكته و يا همه نكات زير باشد:
١- آيه مىگويد حتى پرستش دو معبود غلط است تا چه رسد به پرستش معبودهاى متعدد و به تعبير ديگر، حداقل را بيان كرده تا بقيه به طور مؤكدترى نفى شوند؛ زيرا هر عددى را بخواهيم ما فوق واحد انتخاب كنيم بايد از دو بگذريم.