تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٦١
آگاهى دارد كه جمعآوريشان كند؟
به علاوه، به فرض كه ذرات آنها جمعآورى شود، و به حيات باز گردند چه كسى است كه از اعمال آنها كه به دست فراموشى سپرده شده است آگاه باشد و پرونده آنها را مورد رسيدگى قرار دهد؟!
آيه فوق در يك جمله، اين سؤال را در همه ابعادش پاسخ مىگويد كه خدا غيب همه آسمانها و زمين را مىداند، او همه جا هميشه حاضر است.
بنابراين، اصولًا غيب و پنهانى براى او مفهوم ندارد، همه چيز براى او شهود است و اين تعبيرات مختلف با مقايسه با وجود ما و هماهنگ با منطق ما است.
سپس، اضافه مىكند: «امر قيامت به قدرى آسان است درست همانند يك چشم بر هم زدن و يا از آن هم نزديكتر»! «وَ ما أَمْرُ السَّاعَةِ إِلَّا كَلَمْحِ الْبَصَرِ أَوْ هُوَ أَقْرَبُ». «١»
و اين در واقع، اشاره به ايراد ديگرى از منكران معاد است كه مىگفتند: چه كسى توانائى بر اين كار دارد، اين كار، كارِ فوق العاده مشكلى است، قرآن در پاسخ آنها مىگويد: براى شما كه قدرت ناچيزى داريد اين برنامه مشكل به نظر مىرسد، اما براى خداوندى كه قدرتش بىپايان است آن قدر ساده است همانند يك چشم بر هم زدن كه هم سريع است و هم بسيار آسان!
جالب اين كه: بعد از بيان تشبيه قيام قيامت به يك نگاه سريع يا چشم بر هم زدن، جمله «أَوْ هُوَ أَقْرَبُ» (يا از اين نزديكتر) را بيان مىكند، يعنى حتى تشبيه به نگاه سريع به خاطر تنگى بيان است، به گونهاى سريع است كه اصلًا زمان براى آن مطرح نيست، و اگر تعبير به «كَلَمْحِ الْبَصَرِ» شده به خاطر آن است كه كوتاهترين زمان در منطق شما اين است.
به هر حال، اين دو جمله، اشارهاى است زنده و گويا به قدرت بىانتهاى