پاسخ به يك سؤال
در اينجا سؤالى پيش مى‌آيد كه: آيه فوق، حيوانات حرام يا اجزاى محرم حيوان را منحصر در چهار قسمت كرده است، در حالى كه ما مى‌دانيم محرمات فراوان ديگرى مانند: گوشت حيوانات درنده، و انواع حيوانات دريائى جز ماهيان فلس‌دار وجود دارد، و حتى در بعضى از سوره‌هاى ديگر قرآن، تعداد محرمات بيش از چهار ذكر شده است (سوره «مائده»، آيه ٣) بنابراين، محدود بودن در چهار چيز براى چيست؟
پاسخ اين سؤال، همان گونه كه در ذيل آيه ١٤٥ سوره «انعام» «١»
گفتيم، يك نكته است و آن اين كه: حصر در اينجا به اصطلاح «حصر اضافى» است، يعنى:
هدف از گفتن «انَّما»- كه براى منحصر ساختن است- نفى بدعتهائى است كه مشركان در زمينه تحريم پاره‌اى از حيوانات داشتند، در واقع قرآن مى‌گويد:
«اينها حرام است نه آنها كه شما مى‌گوئيد».
اين احتمال نيز، وجود دارد: اين چهار موضوع كه در قرآن ذكر شده محرمات اصلى و بنيادى و ريشه‌اى است (حتى «مُنْخَنِقَه» يعنى حيواناتى را كه خفه كرده‌اند و مانند آن- كه در آيه ٣ سوره «مائده» آمده- نيز در اين چهار، داخل است، چون از مردار محسوب مى‌شود).
اما محرمات ديگر از اجزاى حيوانات و يا انواع حيوانات مانند درندگان در درجه بعد، قرار دارد و لذا در سنت پيامبر صلى الله عليه و آله حكم تحريم آنها آمده است.
به اين ترتيب، حصر در آيه، حصر حقيقى مى‌تواند باشد (دقت كنيد).
و در پايان آيه، همان گونه كه روش قرآن، در بسيارى از موارد است، موارد استثناء را بيان كرده مى‌گويد: «آنها كه ناچار از خوردن گوشتهاى حرام شوند (فى