تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٣٤
٢- چرا شيطان رجيم
«رَجِيم» از ماده «رجم» به معنى طرد كردن است، و در اصل به معنى زدن با سنگ آمده و سپس به معنى طرد كردن استعمال شده است.
در اينجا از ميان تمام صفات شيطان، مطرود بودن او مطرح شده، و اين ما را به ياد استكبارش در مقابل دعوت خداوند به سجود و خضوع در مقابل آدم، مىافكند.
اين استكبار، سبب شد كه ميان شيطان و درك حقايق حجابى، برقرار گردد، تا آنجا كه خود را برتر از آدم بپندارد و بگويد: من از او بهترم، مرا از آتش و او را از خاك آفريدهاى، و حتى اين سركشى و غرور، سبب شد كه به فرمان خدا نيز اعتراض كند، اعتراضى كه مايه كفر و طرد او گردد.
قرآن، گويا با تعبير «رَجِيم» مىخواهد اين واقعيت را تفهيم كند كه: به هنگام تلاوت قرآن، استكبار و غرور و تعصب را از خود دور كنيد تا سرنوشتى همچون شيطان رجيم، پيدا نكنيد، و به جاى درك حقيقت در پرتگاه كفر و بىايمانى سقوط ننمائيد.
***
٣- آنها كه زير پرچم حقند و آنها كه تحت لواى شيطانند؟
در آيات فوق، مردم به دو گروه تقسيم شدهاند، گروهى كه تحت سلطه شيطانند و گروهى كه بيرون از اين سلطه هستند و براى هر يك از اين دو گروه، دو صفت بيان شده است.
آنها كه بيرون از سلطه شيطانند، داراى ايمان و توكل بر پروردگارند، يعنى از نظر عقيده، تنها خداپرستند، و از نظر عمل مستقل از همه چيز و متكى بر خدا، نه متكى بر انسانهاى ضعيف و وابسته، و يا بر هوا و هوسها و تعصبها و لجاجتها.