رَأَى الَّذِينَ أَشْرَكُوا شُرَكاءَهُمْ قالُوا رَبَّنا هؤُلاءِ شُرَكاؤُنَا الَّذِينَ كُنَّا نَدْعُوا مِنْ دُونِكَ».
اين معبودان نيز، ما را در اين كار وسوسه كردند، و در حقيقت شريك جرم ما بودند، بنابراين، سهمى از عذاب و مجازات ما را براى آنها قرار ده.
در اين هنگام به فرمان خدا، «بتها به سخن در مى‌آيند و به عابدان خود مى‌گويند: شما قطعاً دروغگو هستيد»! «فَأَلْقَوْا إِلَيْهِمُ الْقَوْلَ إِنَّكُمْ لَكاذِبُونَ».
ما نه شريك خدا بوديم و نه شما را وسوسه كرديم و نه محكوم به پذيرش بخشى از مجازاتتان هستيم.
***
نكته‌ها:
١- تعبير به «شُرَكاؤَهُم» (شركاى بت پرستان) به جاى «شُرَكاءُ اللَّه» (شريكان خدا) به خاطر اين است كه: بتها هرگز شريك پروردگار نبودند، بلكه اين شركاء تخيلى و پندارى و كاذب را بت پرستان براى خود ساخته بودند، و چه بهتر كه به خود آنها نسبت داده شود، نه به خدا.
علاوه بر اين- چنانكه در گذشته ديديم- بت پرستان بخشى از چهارپايان و زراعتهاى خود را به بتها اختصاص مى‌دادند و آنها را شريك خود مى‌ساختند.
٢- از آيه فوق استفاده مى‌شود: بتها نيز در عرصه قيامت، ظاهر مى‌شوند نه تنها انسانهائى كه همچون فرعون و نمرود، معبود واقع شدند بلكه بتهاى بى‌جان نيز در آنجا حضور دارند.
در آيه ٩٨ از سوره «انبياء» خطاب به مشركان مى‌خوانيم: إِنَّكُمْ وَ ما تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ حَصَبُ جَهَنَّمَ: «شما و آنچه را غير از خدا پرستش مى‌كنيد آتشگيره جهنمند».