تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٤٢
آيا ايجاد تفاوت با عدالت سازگار است؟
در اينجا اين سؤال پيش مىآيد: آيا ايجاد تفاوت و اختلاف، از نظر رزق و روزى در ميان مردم با اصول عدالت پروردگار، و مساواتى كه بايد بر نظام جوامع بشرى حاكم باشد، سازگار است؟
در پاسخ اين سؤال بايد به دو نكته دقيقاً توجه داشت:
١- بدون شك اختلافى كه در ميان انسانها از نظر بهرههاى مادى و درآمدها وجود دارد قسمت مهمش مربوط به تفاوت استعدادهاى آنها است، اين تفاوت استعدادهاى جسمانى و روحانى، كه سرچشمه تفاوت در كميت و كيفيت فعاليتهاى اقتصادى مىشود بهره بعضى را بيشتر، و در آمد بعضى را كمتر مىكند.
البته، ترديدى نيست: گاهى حوادثى كه از نظر ما صرفاً جنبه تصادف دارد، سبب مىشود: بعضى به مواهب بيشترى دست يابند، ولى اينها را مىتوان امور استثنائى شمرد، آنچه پايه و ضابطه اصلى در غالب موارد است، همان تفاوت در كميت يا كيفيت تلاشها است- البته موضوع بحث ما يك جامعه سالم و خالى از استثمار و بهرهكشيهاى ظالمانه است، نه جوامع منحرف كه از قوانين آفرينش و نظام انسان بركنارند-.
حتى كسانى را كه گاهى ما آنها را انسانهاى بى دست و پا و بىعرضهاى مىپنداريم و از اين كه: در آمدهاى قابل ملاحظهاى دارند تعجب مىكنيم، اگر با دقت بيشترى در جسم و روان و اخلاق آنها بنگريم و قضاوتهائى كه از مطالعات سطحى سرچشمه مىگيرد، دور بيفكنيم، خواهيم ديد: آنها غالباً نقطه قوتى داشتهاند كه به جائى رسيدهاند (باز تكرار مىكنيم موضوع بحث ما جامعه سالمى است كه از استثمار دور باشد).