در آيه بعد، اين مهاجران راستين و پر استقامت و با ايمان را با دو صفت توصيف مى‌كند، مى‌گويد: «آنها كسانى هستند كه شكيبائى و صبر و استقامت را پيشه خود ساخته، و توكل و تكيه آنها بر پروردگارشان است» «الَّذِينَ صَبَرُوا وَ عَلى‌ رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ».
***
نكته‌ها:
١- هر چند مسلمانان دو هجرت داشتند كه: هجرت اول در محدوده نسبتاً كوچكى بود، (هجرت گروهى از مسلمانان و در رأس آنها «جعفر بن ابيطالب» به «حبشه») و هجرت دوم، هجرت عمومى و همگانى پيامبر صلى الله عليه و آله و مسلمين از «مكّه به مدينه»، ولى ظاهر آيات فوق هجرت دوم را بيان مى‌كند، و شأن نزول نيز آن را تأييد مى‌نمايد.
درباره اهميت و نقش هجرت در زندگى و تاريخ مسلمانان در گذشته و حال، و تداوم اين مسأله در هر عصر و زمان، بحث مشروحى در ذيل آيه ١٠٠ سوره «نساء» و همچنين ذيل آيه ٧٥ سوره «انفال» داشتيم. «١»
و به هر حال، مقام مهاجران در اسلام، مقام فوق العاده پر ارجى است، هم خود پيامبر و هم مسلمانان بعد، همگى براى آنها احترام خاصى قائل بودند، چرا كه آنها به تمام زندگى خويش، براى گسترش دعوت اسلام، پشت پا زدند.
بعضى جان خود را به خطر انداختند، و بعضى مانند «صهيب» از همه اموال خود چشم پوشيدند، و جالب اين كه: خود را در اين معامله نيز برنده مى‌دانستند.
اگر فداكارى آن مهاجران در آن روزها نبود، محيط خفقان بار «مكّه» و