ضمناً، از دو آيه اخير فلسفه بيان «تاريخ گذشتگان به طور مكرر» در آيات قرآن حتى در همين سوره‌اى كه از آن بحث مى‌كنيم روشن مى‌شود.
***
نكته:
آرزوهاى دراز، عامل بزرگ غفلت
بدون شك اميد و آرزو و يا به تعبير عرب «أَمَل» عامل حركت چرخهاى زندگى انسانها است، كه اگر يك روز از دلهاى مردم جهان برداشته شود، نظام زندگى به هم مى‌ريزد، و كمتر كسى دليلى بر فعاليت، تلاش و جنب و جوش خود پيدا مى‌كند!
حديث معروفى كه از پيامبر صلى الله عليه و آله نقل شد: الأَمَلُ رَحْمَةٌ لِأُمَّتِى وَ لَوْلَا الأَمَلُ ما رَضَعَتْ والِدَةٌ وَلَدَها وَ لا غَرَسَ غارِسٌ شَجَراً: «اميد، مايه رحمت امت من است، اگر نور اميد نبود، هيچ مادرى فرزند خود را شير نمى‌داد، و هيچ باغبانى نهالى نمى‌كاشت» «١» اشاره به همين واقعيت است.
ولى همين عامل حيات و حركت، اگر از حدّ بگذرد و به صورت «آرزوى دور و دراز» در آيد بدترين عامل انحراف و بدبختى است، و درست، همانند آب باران كه مايه حيات است اما اين آب، اگر از حدّ گذشت مايه غرق شدن و نابودى خواهد شد.
اين آرزوى كشنده، همان است كه آيات فوق، روى آن تكيه كرده و آن را مايه بى‌خبرى از خدا و حق و حقيقت مى‌شمارد، اين آرزوها و اميدهاى دور و دراز، چنان انسان را به خود مشغول مى‌دارد، و غرق در عالمى از تخيّل مى‌سازد، كه از زندگى و هدف نهائيش به كلى بيگانه مى‌شود.