بهشت و دوزخ از نگاه قرآن و حديث

بخش دوم دوزخ

حكمت خلقت دوزخ

انواع كيفرها

1 كيفرهاى قانونى(قراردادى)

2 كيفرهاى تكوينى دنيوى

3 كيفرهاى تكوينى اخروى

يك رابطه كشت و درو

دو رابطه ظاهر و باطن يا تجسم اعمال

الف - پيش فرستادن و پس گرفتن عمل

ب - حاضر يافتن عمل

ج - ديدن عمل

د - جزا، چيزى جز عمل نيست

ه - همراهى هميشگى عمل

فصل يكم نام هاى دوزخ

1/ 1 آتش

1/ 2 جهنم

1/ 3 جحيم(آتش فروخته)

1/ 4 سعير(آتش پرشراره)

1/ 5 حطمه(آتش متلاشى كننده)

1/ 6 سقر

1/ 7 لظى(آتش زبانه كش)

1/ 8 هاويه(سياه چال)

1/ 9 اثام(كيفرگاه)

1/ 10 سجين(زندان ابدى)

توضيحى در باره نام هاى دوزخ

واژه شناسى«جهنم»

واژه«جهنم» در قرآن و حديث

واژه شناسى«جحيم»

واژه«جحيم» در قرآن و حديث

واژه شناسى«نار»

واژه«نار» در قرآن و حديث

واژه شناسى«سقر»

واژه«سقر» در قرآن و حديث

واژه شناسى«سعير»

واژه«سعير» در قرآن و حديث

واژه شناسى«حطمه»

واژه«حطمه» در قرآن و حديث

7 هاويه

واژه شناسى«هاويه»

واژه«هاويه» در قرآن و حديث

واژه شناسى«لظى»

واژه«لظى» در قرآن و حديث

واژه شناسى«اثام»

واژه«اثام» در قرآن و حديث

10 سجين

واژه شناسى«سجين»

واژه«سجين» در قرآن و حديث

چند نظريه در باره نام هاى دوزخ

1 اشاره به ويژگى هاى دوزخ

2 اشاره به طبقات دوزخ

3 اشاره به درهاى دوزخ

4 اشاره به مكان هاى خاصى در دوزخ

فصل دوم آفرينش آتش جهنم

2/ 1 حكمت آفرينش جهنم

2/ 2 جهنم، هم اكنون آفريده شده است

2/ 3 روز آفرينش جهنم

فصل سوم هشدار در باره جهنم

3/ 1 هشدار خدا

3/ 2 هشدار پيامبر(ص)

3/ 3 هشدار امام على(ع)

فصل چهارم تشويق به ياد كردن از جهنم و پناه بردن از آن به خدا

4/ 1 ياد جهنم

4/ 2 پناه جستن به خدا از آتش

4/ 3 فريادخواهى از آتش

فصل پنجم ويژگى هاى جهنم

5/ 1 درهاى جهنم و طبقه هاى آن

5/ 2 سوخت جهنم

5/ 3 گرماى جهنم

5/ 4 سياهى جهنم

5/ 5 سراپرده جهنم

5/ 6 باد سوزان جهنم

5/ 7 گرزهاى جهنم

5/ 8 زنجيرهاى جهنم

5/ 9 مارهاى جهنم

5/ 10 سگ هاى جهنم

5/ 11 زبانه جهنم

5/ 12 شراره جهنم

5/ 13 درختان جهنم

5/ 14 سايه هاى جهنم

5/ 15 قعر جهنم

5/ 16 بوى جهنم

5/ 17 آمدن جهنم

5/ 18 آگاهى جهنم

5/ 19 سخن گفتن جهنم

5/ 20 خروش جهنم

5/ 21 تسبيح جهنم

فصل ششم دردهاى روحى در آتش

6/ 1 خوارى بسيار

6/ 2 تحقير بسيار

6/ 3 اندوه پايدار

6/ 4 افسوس بسيار

6/ 5 آتش جدايى

فصل هفتم ويژگى هاى اهل آتش

7/ 1 زشتى چهره

7/ 2 سياهى چهره

7/ 3 پوست انداختن

7/ 4 كورى و گنگى و كرى

فصل هشتم زندگى اهل آتش

8/ 1 پوشاك آنان

8/ 2 خوراك آنان

8/ 3 نوشيدنى آنان

8/ 4 جايگاه آنان

8/ 5 هم بند آنان

8/ 6 زندگى آنان

فصل نهم احوال دوزخيان

9/ 1 احتجاج خدا بر دوزخيان

9/ 2 احتجاج نگهبانان جهنم بر دوزخيان

9/ 3 گواهى عضوهاى بدن اهل آتش بر ضد آنها

9/ 4 گفتگوى بهشتيان و دوزخيان

9/ 5 سرزنش ياران اعراف، ياران آتش را

9/ 6 درخواست تخفيف

9/ 7 درخواست شفيع و دوست

9/ 8 درخواست آب و غذا

9/ 9 ستيزه گرى شديد

9/ 10 تنگناى خوارى

9/ 11 آرزوى بازگشت به دنيا

9/ 12 گريه بسيار

9/ 13 آرزوى ناآگاهى از رسيدگى به كارهايشان

9/ 14 آرزوى رهايى، هر چند به قيمت فدا شدن آنچه در روى زمين است و عزيزترين كسان

9/ 15 آرزوى مرگ

فصل دهم آنچه به دخول دوزخ مى انجامد

10/ 1 غفلت

10/ 2 تكبر

10/ 3 كفر

10/ 4 شرك

10/ 5 برگشت از دين

10/ 6 نفاق

10/ 7 ستم

10/ 8 گرايش به ستمگر

10/ 9 بدگويى نزد ستمگر

10/ 10 تجاوز

10/ 11 هرزگى

10/ 12 زياده روى

10/ 13 دوستى كردن با دشمنان خدا

10/ 14 مخالفت با قرآن

10/ 15 فساد در روى زمين

10/ 16 بدعت نهادن در دين

10/ 17 مخالفت با اهل بيت

10/ 18 كينه توزى با اهل بيت

10/ 19 ستم به اهل بيت

10/ 20 شكستن بيعت با امام

10/ 21 جنگيدن با امام على 7

10/ 22 بندگى طاغوت

10/ 23 نافرمانى از خدا و پيامبر 9

10/ 24 بسيارى گناهان

10/ 25 شهادت دروغ

10/ 26 كشتن مؤمن

10/ 27 جلوگيرى از حق مسلمان

10/ 28 كجروى

10/ 29 تيره بختى

10/ 30 سنگ دلى

10/ 31 مال اندوزى

10/ 32 برگزيدن دنيا بر آخرت

10/ 33 خوردن مال يتيم

10/ 34 خوردن مال حرام

10/ 35 خوردن ربا

10/ 36 گريختن از ميدان جهاد

10/ 37 ترك نماز

10/ 38 هوسرانى

10/ 39 پنهان داشتن دانش سودمند

10/ 40 فتوا دادن بدون آگاهى

10/ 41 تهمت زدن به زنان پاك دامن

10/ 42 كوتاهى و سهل انگارى در كار خدا

10/ 43 دروغ گفتن

10/ 44 ريا

10/ 45 بداخلاقى

10/ 46 بخل

10/ 47 تحصيل دانش براى دنيا

10/ 48 نا سپاسى

10/ 49 خشم

10/ 50 آز

10/ 51 سرزنش

10/ 52 ميخوارگى

10/ 53 دزدى

10/ 54 نوشتن در نافرمانى خدا

10/ 55 دغلكارى

10/ 56 فريبكارى(غش)

10/ 57 خيانت

10/ 58 آزار رساندن

10/ 59 سخن چينى

10/ 60 غيبت

10/ 61 بهتان

10/ 62 ناسزاگويى

10/ 63 سرزنش مؤمن

10/ 64 خوددارى از تأمين نياز مؤمن

10/ 65 آرايش زن براى مرد بيگانه

10/ 66 دنبال عيب مردم بودن

10/ 67 سوگند ناروا

10/ 68 قطع رابطه با خويشاوندان

10/ 69 قهر با برادران

10/ 70 مهار نكردن زبان

10/ 71 گوش دادن به غنا

10/ 72 درخواست بدون نياز

10/ 73 عمل نكردن به دانش

10/ 74 و اين كارها

فصل يازدهم موانع رفتن به دوزخ

11/ 1 ايمان

11/ 2 ولايت اهل بيت عليهم السلام

11/ 3 پرهيزگارى

11/ 4 توبه و آمرزش خواهى

11/ 5 ياد خدا

11/ 6 ترس از خدا

11/ 7 گريستن براى خدا

11/ 8 محبت خدا

11/ 9 فرمانبرى از خدا

11/ 10 ياد قيامت

11/ 11 پارسايى در دنيا

11/ 12 خوش خويى

11/ 13 فرو خوردن خشم

11/ 14 دفاع از آبروى مؤمن

11/ 15 بخشندگى

11/ 16 نماز

11/ 17 روزه

11/ 18 زكات دادن

11/ 19 انفاق كردن

11/ 20 حج گزاردن

11/ 21 جهاد كردن

11/ 22 آباد كردن معاد

11/ 23 آموختن دانش

11/ 24 نگارش كتاب

11/ 25 حفظ و قرائت قرآن و عمل كردن به آن

11/ 26 حفظ چهل حديث

11/ 27 صلوات فرستادن بر پيامبر و خاندان او عليهم السلام

11/ 28 زيارت قبور اهل بيت عليهم السلام

11/ 29 تحمل آزار در راه اهل بيت عليهم السلام

11/ 30 گريستن بر مصائب اهل بيت عليهم السلام

11/ 31 احياى شب قدر

11/ 32 طول دادن قنوت و سجده

11/ 33 غمخوارى براى خانواده

11/ 34 خوردن از دست رنج

11/ 35 خدمت به شوهر

11/ 36 نيكى به پدر و مادر

11/ 37 نيكى با برادران دينى

11/ 38 انصاف داشتن با مردم

11/ 39 مواسات و همدردى با برابر مؤمن

11/ 40 هموار ساختن راه مكه

11/ 41 نيكى كردن

11/ 42 گراميداشت ميهمان

11/ 43 كمك به ناتوان

11/ 44 يارى دادن ستم ديده فريادخواه

11/ 45 بر آوردن نياز نابينا

11/ 46 گذشت، هنگام توانايى بر انتقام

11/ 47 پرداخت طلب طلبكاران

11/ 48 پذيرش تقاضاى مسلمان براى فسخ معامله

11/ 49 ديگر موارد

فصل دوازدهم نظام دوزخ

12/ 1 ورود به دوزخ و خروج از آن

12/ 2 چگونگى روانه ساختن بزهكاران به سوى دوزخ

12/ 3 چگونگى برخورد دوزخبانان با گنهكاران

12/ 4 نخستين كسى كه وارد آتش مى شود

12/ 5 آنان كه سخت ترين عذاب را دارند

توضيحى درباره حكم ساختن مجسمه

12/ 6 كسانى كه دو چندان عذاب مى شوند

12/ 7 كسانى كه عذابشان تخفيف مى يابد

12/ 8 آنان كه دوزخيان، از دستشان آزار مى كشند!

12/ 9 كم عذاب ترين مردم

12/ 10 طبقات آتش

12/ 11 كسانى كه در آتش، جاويدان اند

12/ 12 كسانى كه از آتش خارج مى شوند

12/ 13 آخرين كسى كه از آتش خارج مى شود

فصل سيزدهم گروهى از نويددادگان به آتش

13/ 1 شيطان و پيروانش

13/ 2 قابيل

13/ 3 فرعونيان

13/ 4 همسران نوح و لوط

13/ 5 ابو لهب و همسرش

13/ 6 ابو جهل

13/ 7 ابى بن خلف

13/ 8 امية بن خلف

13/ 9 عتبة بن ربيعه

13/ 10 وليد بن مغيره

13/ 11 عاص بن وائل بن هشام

13/ 12 جد بن قيس

13/ 13 عبد الله بن ابى

13/ 14 وليد بن عقبه

13/ 15 طعمة بن ابيرق

13/ 16 عمرو بن عاص

13/ 17 معاوية بن حديج

13/ 18 قاتل امير مؤمنان(ع)

13/ 19 قاتل امام حسين(ع)

13/ 20 ابو الخطاب

بهشت و دوزخ از نگاه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٦٤١ - ١٣/ ٩ عتبة بن ربيعه

١٣/ ٩: عتبة بن ربيعه‌[١]

٩٥١. صحيح مسلم‌- به نقل از انَس بن مالك-: پيامبر خدا صلى الله عليه و آله كشتگان بدر را سه روز وا نهاد و سپس نزد آنها آمد و در كنارشان ايستاد و صدا زد: «اى ابو جهل بن هشام! اى اميّة بن خلف! اى عتبة بن ربيعه! اى شيبة بن ربيعه! آيا آنچه را پروردگارتان به شما وعده داد، راست نيافتيد؟ من كه آنچه را پروردگارم به من وعده داده بود، راست يافتم».

عمر، سخن پيامبر صلى الله عليه و آله را شنيد. گفت: اى پيامبر خدا! چگونه بشنوند و چه سان پاسخ دهند، در حالى كه به مردارى تبديل شده‌اند؟

پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «سوگند به آن كه جانم در دست اوست، آنها سخنِ من را همان گونه مى‌شنوند كه شما مى‌شنويد؛ ليكن آنها نمى‌توانند پاسخ دهند».

سپس دستور داد جسد آنان را كشان كشان بردند و در چاه بدر انداختند.

٩٥٢. صحيح البخارى‌- به نقل از قيس بن عبّاد-: على بن ابى طالب عليه السلام فرمود: «روز قيامت، من نخستين كسى هستم كه در پيشگاه خداى مهربان براى شكايت زانو مى‌زنم».

آيه‌ «اين دو [گروه‌] دشمنان يكديگرند كه در باره پروردگارشان با يكديگر ستيزه مى‌كنند» در باره اين كسان نازل شد؛ همان كسانى كه در جنگ بدر با يكديگر به مبارزه برخاستند: حمزه و على و عبيده- يا ابو عبيدة بن حارث- با شيبة بن ربيعه و عتبة بن ربيعه و وليد بن عتبه.

[١]. ابو الوليد عتبة بن ربيعة بن عبد شمس، بزرگ قريش و يكى از سالاران آنها در دوران جاهليت بود. او نداى اسلام به توحيد را شنيد؛ امّا اسلام نياورد. در جنگ بدر، در سپاه مشركان، جنگ سختى نمود؛ ولى على بن ابى طالب عليه السلام، حمزه و عبيدة بن حارث، او را محاصره كردند و كشتند.