بهشت و دوزخ از نگاه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٣ - د - جزا، چيزى جز عمل نيست

ج- ديدن عمل‌

در سوره زلزال مى‌خوانيم كه انسان‌ها حتّى كوچك‌ترين كار نيك و بد خود را مشاهده مى‌كنند:

«فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَهُ* وَ مَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ.[١]

پس هر كس هموزن ذرّه‌اى كار خير انجام دهد، آن را مى‌بيند و هر كس هموزن ذرّه‌اى كار بد انجام دهد، آن را مى‌بيند».

د- جزا، چيزى جز عمل نيست‌

در بسيارى از موارد، هنگامى كه قرآن موضوع عذاب وحشتناك دوزخ را مطرح مى‌نمايد، براى دفع شبهه ظلم و عدم تناسب جرم و جزا، تصريح مى‌كند كه اين جزا، چيزى جز همان عمل دوزخيان نيست. در برخى از آيات، اين معنا به صورت سؤال، مطرح شده است، مانند:

«وَ مَنْ جاءَ بِالسَّيِّئَةِ فَكُبَّتْ وُجُوهُهُمْ فِي النَّارِ هَلْ تُجْزَوْنَ إِلَّا ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ.[٢]

و آنها كه اعمال بدى انجام دهند، به صورت، در آتش افكنده مى‌شوند. آيا جزايى جز آنچه عمل مى‌كرديد، خواهيد داشت؟!».

«هَلْ يُجْزَوْنَ إِلَّا ما كانُوا يَعْمَلُونَ.[٣]

آيا جز آنچه را عمل مى‌كردند، پاداش داده مى‌شوند؟!».

همچنين در برخى آيات، تصريح شده كه آنچه تبهكاران مى‌بينند، همانا جزاى عمل آنهاست، مانند:

[١]. زلزله: آيه ٧ و ٨.

[٢]. نمل: آيه ٩٠.

[٣]. اعراف: آيه ١٤٧، سبأ: آيه ٣٣.