بهشت و دوزخ از نگاه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٦٦١ - ١٣/ ١٦ عمرو بن عاص

خويشاوند خود، با ايشان صحبت كنيم و برايش تقاضاى بخشش كنيم؛ زيرا او بى‌گناه است.

امّا چون خداوند، آيه: « [كار نارواى خود را] از مردم پنهان مى‌دارند؛ ولى نمى توانند از خدا پنهان دارند، كه او با آنان است» تا «حمايتگر» را نازل نمود، طايفه بشير نزد او رفتند و گفتند: اى بشير! از خدا طلب مغفرت نماى و از گناهت توبه كن.

بشير گفت: سوگند به آن كه بدو سوگند مى‌خورم، آنها را كسى جز لبيد، ندزديده است.

پس، اين آيه نازل شد: «و هر كس خطا يا گناهى مرتكب شود، سپس آن را به بى‌گناهى نسبت دهد، قطعاً بهتان و گناه آشكارى بر دوش كشيده است).

بشير بعدها كافر شد و به مكّه رفت، و خداوند در باره آن عدّه‌اى كه بشير را بى‌گناه مى‌دانستند و نزد پيامبر صلى الله عليه و آله آمدند تا برايش تقاضاى بخشش كنند، اين آيه را فرو فرستاد: «و اگر لطف و رحمت خدا بر تو نبود، طايفه‌اى از ايشان آهنگ آن داشتند كه تو را از راه به در كنند؛ ولى جز خودشان كسى را گم‌راه نمى‌سازند، و هيچ گونه زيانى به تو نمى‌رسانند، و خدا كتاب و حكمت بر تو نازل كرد و آنچه را نمى‌دانستى، به تو آموخت، و لطف خدا به تو، همواره بزرگ است»، و در باره بشير نيز كه در مكّه به سر مى‌برد، اين آيه نازل شد: «و هر كس پس از آن كه راه هدايت بر او آشكار شد، با پيامبر به مخالفت برخيزد و راهى غير راه مؤمنان در پيش گيرد، وى را بدانچه روى خود را بدان سو كرده، وامى‌گذاريم و او را به دوزخ مى‌كشانيم، و چه بازگشتگاه بدى است!).

١٣/ ١٦: عمرو بن عاص‌[١]

٩٦٥. تفسير القمّى‌- در باره آيه شريف: «روزى كه به سوى آتش دوزخ كشيده مى‌شوند، چه كشيدنى»-: عمرو بن عاص و عقبة بن ابى معيط، در باغى مشغول نوشيدن شراب بودند و

[١]. عمرو بن عاص بن وائل سهمى قريشى، مادرش نابغه دختر خزيمه است. وى در دوران جاهلى، از سرسخت‌ترين دشمنان اسلام بود و در صلح حديبيه اسلام آورد. پيامبر صلى الله عليه و آله او را به فرماندهى سپاه ذات السلاسل گماشت و ابو بكر و عمر را به معاونت وى برگزيد. آن گاه او را به فرماندارى عمان انتخاب كرد.

عمرو، در دوران عمر، از فرماندهان سپاه در جهاد با شاميان بود. او قنسرين را فتح كرد و با مردم حلب و منبج و انطاكيه قرار مصالحه گذاشت. عمر، او را والى فلسطين و سپس والى مصر كرد، و او آن را فتح نمود؛ ولى بعدها عثمان او را بركنار كرد.

در فتنه ميان امام على عليه السلام و معاويه، او جانب معاويه را گرفت و معاويه او را در سال ٣٨ ق، به استاندارى مصر برگزيد و خراج آن جا را به مدت شش سال به او واگذار نمود و بدين‌سان، او اموال بى‌شمارى به دست آورد. عمرو سرانجام در قاهره مُرد.