بهشت و دوزخ از نگاه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤١٣ - ١٠/ ٧٤ و اين كارها
٥٥١. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: در روز قيامت، مردى را مىآورند و در آتش مىاندازند. پس رودههايش در آتش مىريزد، و خودش مانند الاغى كه بر گِرد آسياب مىچرخد، [در فضاى جهنّم] به چرخش در مىآيد. دوزخيان، بر گِرد او جمع مىشوند و مىگويند: فلانى! تو را چه شده است؟ مگر تو نبودى كه ما را به خوبى دعوت مىكردى و از بدى، بازمان مىداشتى؟!
او مىگويد: من، شما را به خوبى دعوت مىكردم؛ ولى خودم آن را به كار نمىبستم، و شما را از بدى باز مىداشتم؛ امّا خودم آن را انجام مىدادم.
٥٥٢. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: پشيمانترين و پُرافسوسترينِ دوزخيان، مردى است كه بندهاى را به سوى خدا فرا خوانده است و او دعوتش را پاسخ گفته و از او پذيرفته و خدا را اطاعت كرده است و خداوند نيز وى را به بهشت در آورده؛ ولى آن دعوتگر را به سبب عمل نكردن به علمش و پيروى كردنش از هواى نفس و داشتن آرزوى دراز، به آتش در آورده است؛ زيرا پيروى كردن از هواى نفس، از حق، باز مىدارد و آرزوى دراز، آخرت را از ياد مىبَرَد.
٥٥٣. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: براى هر گفتارى، مصداقى از كردار است كه آن گفتار را تصديق يا تكذيب مىكند. پس هر گاه آدمى سخنى بگويد و سخنش را با كردارش تصديق كند، آن گفتار او به وسيله كردارش به درگاه خدا، بالا مىرود، و هر گاه سخنى بگويد و گفتار او بر خلاف كردارش باشد، آن گفتار او به كردار زشتش باز گردانده مىشود و او را در آتش مىافكند.
١٠/ ٧٤: و اين كارها
قرآن
«هر كس، در گرو دستاورد خويش است، بجز ياران دستِ راست كه در ميان باغها از يكديگر مىپرسند، در باره مجرمان كه: «چه چيز، شما را در دوزخ، در آورد؟». مىگويند: «از نمازگزاران نبوديم و بينوايان را اطعام نمىكرديم و با هرزهدرايان، هرزهدرايى مىكرديم.