بهشت و دوزخ از نگاه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٥٨ - واژه«لظى» در قرآن و حديث

لظى، آتش است و گفته شده شعله خالص است. لظى، نام جهنّم است كه از آن به خدا پناه مى‌بريم. اين كلمه، غير منصرف است و تنوين نمى‌گيرد. غير منصرف بودنش به خاطر علم بودن و مؤنّت بودن است. ناميده شدن دوزخ به «لظى»، به سبب سخت‌ترين آتش بودن آن است.

بنا بر اين، از نظر واژه‌شناسى، كلمه «لظى» اگر با تنوين بيايد، صفت آتش است؛ ولى اگر بدون تنوين بيايد، نام عام و يا نام خاصّ آن است. البته از بعضى احاديث استفاده مى‌شود كه لظى، نام يكى از دركات جهنّم است.[١]

واژه «لظى» در قرآن و حديث‌

واژه «لظى»، تنها يك بار در قرآن آمده است:

«كَلَّا إِنَّها لَظى‌* نَزَّاعَةً لِلشَّوى‌.[٢]

نه چنين است! آن، شعله‌هاى سوزان آتش است. بر كَننده پوست سر و اندام است».

مرجع ضمير «إنّها» در اين آيه، اگر «نار»[٣] باشد، «لظى» معناى وصفى آن را در بر دارد و ديگر، نام دوزخ نخواهد بود، مانند:

[١]. ر. ك: ص ٣٧ ح ٢٢.

[٢]. معارج: آيه ١٥- ١٦.

[٣]. در تفسير الكشّاف، در باره مرجع اين ضمير آمده:« و الضمير للنار و لم يجرلها ذكر، لأنّ ذكر العذاب دلّ‌عليها. ويجوز أن يكون ضميراً مبهماً ترجم عنه الخبر، أو ضمير القصة» مرجع ضمير، نار است. اين كه از نار، اسم برده نشده، براى اين است كه عذاب ذكر شده، بر آن، دلالت مى‌كند. اين هم درست است كه گفته شود: ضمير مبهم است و خبر، حكايتگر آن است. نيز ممكن است ضمير قصّه باشد( الكشّاف: ج ٦ ص ٢٠٧).