بهشت و دوزخ از نگاه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٦٤ - ٤ اشاره به مكان هاى خاصى در دوزخ

طبقه زيرين آن، جهنّم است. بالاى آن، لظى است. بالايش حطمه و بر بالاى آن، جحيم و بر روى آن، سعير و بالاى آن، هاويه است.

بنا بر اين روايت، درهاى دوزخ هماهنگ با طبقات آن است، بدين معنا كه براى هر طبقه، درب ويژه‌اى است. اين معنا در احاديث ديگر[١] نيز آمده است.

البتّه طولى بودن طبقات جهنّم و عرضى بودن طبقات بهشت در اين حديث، مؤيّدى ندارد و با توجّه به ضعف سند آن، چيزى را نمى‌تواند اثبات كند.

٣. اشاره به درهاى دوزخ‌

احتمال سوم، اين است كه نام‌هاى ياد شده به درهاى دوزخ اشاره دارند، بدين معنا كه درهاى هفتگانه دوزخ كه در قرآن آمده،[٢] به اين نام‌ها، ناميده شده‌اند.[٣]

٤. اشاره به مكان‌هاى خاصّى در دوزخ‌

شمارى از احاديث، دلالت دارند كه برخى از نام‌هاى ياد شده، مانند «سعير»[٤] و «سقر»[٥]، نام درّه‌هاى خاصّى در دوزخ‌اند. با توجّه به اين احاديث، مى‌توان گفت برخى از نام‌هايى كه توضيح داده شدند، نام همه دوزخ و برخى از نام‌ها، نام نقاط خاصّى از آن هستند، چنان كه در دوزخ، نقاط ديگرى نيز به نام‌هاى‌

[١]. ر. ك: ص ١٢١( فصل پنجم: ويژگى‌ها جهنّم/ درهاى جهنّم و طبقه‌هاى آن).

[٢]. حجر: آيه ٤٤.

[٣]. ر. ك: فيض القدير: ج ٢ ص ٦٣٩ و التبيان فى تفسير القرآن: ج ٩ ص ٤٦٠ و مجمع البيان: ج ٩ ص ٣٢٤ و تفسير مقاتل بن سليمان: ج ٣ ص ٤١٨.

[٤]. ر. ك: ص ٢٧( فصل يكم: نام‌هاى دوزخ/ سعير« آتش پرشراره»).

[٥]. ر. ك: ص ٢٧( فصل يكم: نام‌هاى دوزخ/ سعير« آتش پرشراره»).