٩٦٣. تفسير الطبرى‌- به نقل از عطاء بن يسار، در باره آيه شريف: «آيا كسى كه مؤمن است، همانند كسى است كه نافرمان است؟ يكسان نيستند. امّا كسانى كه ايمان آورده و كارهاى شايسته كرده‌اند، به پاداش آنچه انجام مى‌دادند، در باغ‌هايى كه در آنها جايگزين مى‌شوند، پذيرايى مى‌گردند، و امّا كسانى كه نافرمانى كرده‌اند، جايگاهشان آتش است. هر بار كه بخواهند از آن بيرون بيايند، در آن، باز گردانيده مى‌شوند و به آنان گفته مى‌شود: بچشيد عذاب آن آتشى را كه دروغش مى‌شمرديد»-: اين آيات در مدينه و در باره على بن ابى طالب عليه السلام و وليد بن عقبة بن ابى معيط، نازل شده است [ماجرا بدين شرح است كه‌] ميان وليد و على، سخنى در گرفت. وليد بن عقبه گفت: من از تو زبان‌آورتر و جنگاورتر و لشكرشكن‌ترم. على عليه السلام گفت: خاموش! كه تو نافرمانى. پس، خداوند، در باره آن دو، اين آيات را فرو فرستاد: «آيا كسى كه مؤمن است، همانند كسى است كه نافرمان است؟ يكسان نيستند تا دروغش مى‌شمرديد).

١٣/ ١٥: طعمة بن ابيرق‌[٢]

٩٦٤. امام باقر عليه السلام‌- در ماجراى بشير كه به خانه عموى قَتادة بن نعمان دستبرد زد و خوراك و سلاح او را دزديد-: عدّه‌اى از نزديكان طايفه بشير گفتند: نزد پيامبر خدا صلى الله عليه و آله برويم و در باره اين‌

[١]. وليد بن عقبة بن ابى معيط ابان بن ابى ذكوان بن اميّة بن عبد شمس بن عبد مناف اموى، برادر مادرى عثمان بن عفّان است. مادر اين دو، اروى دختر كريز بن ربيعة بن حبيب بن عبد شمس است. كريز، كسى بود كه بر مسلمانان بسيار سخت مى‌گرفت و به پيامبر صلى الله عليه و آله آزار مى‌رساند. او در جنگ بدر، اسير و با فديه آزاد شد.

وليد و برادرش عماره در فتح مكّه مسلمان شدند. وليد، از آن پس، تحت حمايت عثمان بزرگ شد و در زمان خلافت عثمان، با بركنارى سعد بن ابى وقّاص، به فرماندارى كوفه رسيد. با كشته شدن عثمان، وليد به دنبال فتنه‌اى، از فرماندارى بركنار شد و پس از آن، ديگر نه با امام على عليه السلام و نه با غير او همراه نشد؛ امّا معاويه را در جنگش با على عليه السلام، با نگارش نامه و سرودن شعر، به جنگ تشويق مى‌كرد. وليد در دوران خلافت معاويه مُرد.

[٢]. طعمة بن ابيرق- كه نام ديگرش بشير است-، از منافقان زمان پيامبر صلى الله عليه و آله بود و در هجو ياران پيامبر شعر مى‌سرود. او مردى فقير و نادار بود و زره رفاعة بن زيد را ربود كه در سرزنش او آيه‌هايى از قرآن، نازل شد و پس از آن، مرتد شد و قصّه او در كتاب‌هاى تفسير و تاريخ، مشهور است.