بهشت و دوزخ از نگاه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٦٠ - واژه«اثام» در قرآن و حديث

و الأثام جزاء الإثم.[١] اثام، كيفر گناه است.

از اين رو، دوزخ را مى‌توان «اثام» ناميد؛ زيرا جايگاه كيفر گنهكاران است.

واژه «اثام» در قرآن و حديث‌

در قرآن، يك بار كلمه «اثام» آمده است:

«وَ الَّذِينَ لا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلهاً آخَرَ وَ لا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَ لا يَزْنُونَ وَ مَنْ يَفْعَلْ ذلِكَ يَلْقَ أَثاماً.[٢]

و كسانى كه معبود ديگرى را با خداوند نمى‌خوانند و انسانى را كه خداوند خونش را حرام شمرده، جز به حق نمى‌كُشند و زنا نمى‌كنند، و هر كس چنين كند، مجازات سختى خواهد ديد!».

مفسّران غالباً همانند واژه‌شناسان، «أثام» را به كيفر گناه، تفسير كرده‌اند؛[٣] امّا يكى از آنان اين واژه را به وادى‌اى در جهنّم تفسير كرده است،[٤] اين معنا از ابن عمر، قتاده، مجاهد، عكرمه و سعيد بن جبير نيز گزارش گرديده است.[٥] برخى نيز اين واژه را نامى از نام‌هاى دوزخ دانسته‌اند.[٦]

[١]. لسان العرب: ج ١٢ ص ٦( مادّه« أثم»).

[٢]. فرقان: آيه ٦٨.

[٣]. ر. ك: التبيان فى تفسير القرآن: ج ٧ ص ٥٠٨ و مجمع البيان: ج ٦ ص ٤٣٢ و ج ٧ ص ٣٠٨ و تفسير الطبرى: ج ١١ الجزء ١٩ ص ٤٠ و تفسير ابن كثير: ج ٣ ص ٣٣٩.

[٤]. تفسير القمّى: ج ٢ ص ١١٦- ١١٧.

[٥]. ر. ك: بحار الأنوار: ج ٨ ص ٢٥٥ و تفسير ابن أبى حاتم: ج ٨ ص ٢٧٣٠.

[٦]. ر. ك: تفسير البحر المحيط: ج ٦ ص ٤٧٢.