جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ١٠١ - غزل ١٣١ به آب روشن مى عارفى طهارت كرد

و نيز مى گويد:

گويا خواجه در اين بيت به مناسبت دو بيت گذشته مى خواهد علّت حاصل شدن شهود و جوائز روز عيد براى عارف را يادآور شود و بگويد: در ماه صيام اعمال و عباداتى بندگان را مورد نظر الهى قرار مى دهد كه طهارتش به خون جگر و آب ديدگان و در غم عشق او باشد؛ زيرا خون دلى را كه عاشق در عشق ديدار معشوق حقيقى خود دارد و اشك چشمى كه براى مشاهده او مى ريزد، سبب مى‌گردد از خوديّت و خود ستايى پاك گردد، و عبادت و خضوعش در پيشگاه معشوق بى‌همتا مورد قبول واقع شود، و حضرتش وى را مورد لطف و ديدار خويش قرار دهد؛ كه:

٩٨٤

«ما تَقَرَّبَ مُتَقَرّبٌ بِمِثْلِ عِبادَةِ اللّهِ.»

[٢]: (هيچ بنده قرب جويى به چيزى همانند عبادت و پرستش الهى، نزديكى نجست.- نيز:

٩٨٥

«مَنْ قامَ بِشَرائِطِ العُبُودِيَّةِ، اهّلَ لِلْعِتْق.»

[٣]: (هركس به شرائط بندگى عمل كند، اهليّت آزادى را پيدا مى كند.- نيز:.

٩٨٦

«لوْ يَعْلَمُ الْمُصَلّى‌ ما يَغْشاهُ مِنَ الرَّحْمَةِ، لَما رَفَعَ رَأْسَهُ مِنَ السُّجُودِ.»

[٤]: (اگر نمازگزار مى دانست كه چگونه رحمت خداوند او را فرا گرفته، هرگز سر از سجده بلند نمى نمود.) بخواهد با اين بيان از حال خويش خبر دهد و بگويد:

[١] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٧٣، ص ٨٦.

[٢] ( ٢، ٣) فهرست موضوعى، غرر و درر، باب العباده، ص ٢٢٩.

[٣] ( ٢، ٣) فهرست موضوعى، غرر و درر، باب العباده، ص ٢٢٩.

[٤] - فهرست موضوعى غرر و درر، باب الصلوة، ص ٢٠٥.