جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٣١٩ - غزل ١٥٨ چه مستى است ندانم كه رو به ما آورد

[و مراقب‌] باشم اى صاحب جلال و كرم.- بخواهد به سبب نوشيدن جام مشاهده‌اش اشاره كند و بگويد:

و بگويد:

آرى، آنان كه از روى اخلاص، بندگىِ حضرت محبوب را مى نمايند، وى آنان را حيات طيّبه بخشيده و قرب و انس خود را نصيبشان خواهد كرد؛ كه: «مَنْ عَمِلَ صالِحاً مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثى‌ وَ هُوَ مُؤْمِنٌ، فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَياةً طَيِّبَةً.»[٢]: (هركس از مرد و زن عمل شايسته انجام دهد، در حالى كه مؤمن باشد، مسلّماً او را به زندگانى پاكيزه زنده مى نمائيم.) اينجاست كه جهان آفرينش غلام حلقه به گوش آنان خواهد شد.

در واقع بندگى حقيقى اوست كه بشر را به مرتبه خلافت اللّهى مى رساند، و به آنان خطاب مى شود كه:

١١٧٤

«يَابْنَ آدَمَ! انَا غَنِىٌّ لا افْتَقِرُ، اطِعْنى فيما امَرْتُكَ، اجْعَلْكَ غَنِيّاً لاتَفْتَقِرُ.

يَابْنَ آدَمَ! انَا حَىٌّ لا اموتُ، اطِعْنى فيما امَرْتُكَ، اجْعَلْكَ حَيّاً لاتَموتُ. انَا اقولُ لِلشَّىْ ءِ: كُنْ، فَيَكوُنُ،

[١] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٥١٣، ص ٣٦٩.

[٢] - نحل: ٩٧.