استادِ خواجه در اين گفتارِ حكيمانه‌اش وى را به كمالات انسانى و ذكر و ياد خدا دعوت و از عنايت به سود و زيان دنيوى پرهيز و بر تحمّل ناهمواريهاى دنيوى و مشكلات طريق وصال حضرت محبوب توصيه مى نموده؛ كه:

١٢٨٢

«اوَّلُ الْحِكْمَةِ تَرْكَ اللّذّاتِ، وَآخِرُها مَقْتُ الْفانياتِ.»

[٢]: (آغاز حكمت ترك لذّات، و پايان آن برآمدن از امور فانى است.- نيز:

١٢٨٣

«ثَمَرَةُ الْحِكْمَةِ، أَلتَّنَزُّهُ عَنِ الدُّنيا، وَالْوَلَهُ بِجَنَّةِ الْمأوى‌.»

[٣]: (ثمره حكمت، بر كنارى از دنيا و شيفتگى و سرگشتگى به جنّة المأوى‌ [و بهشت خاصّ اولياء خدا] مى‌باشد.- يا:

١٢٨٤

«حَدُّ الْحِكْمَةِ، أَلإِعْراضُ عَن دارِ الْفَناء، وَالتَّوَلُّهُ بِدارِ الْبَقاء.»

[٤]: (مرز حكمت عبارت است از اعراض و روى گردانى از دارفناء و نيستى، و سرگشتگى به دار بقاء و پايندگى.- همچنين:

١٢٨٥

«كَيْفَ يَصْبِرُ عَلى مُباينَةِ الأَضدادِ مَنْ لَمْ تُعِنْهُ الْحِكْمَةُ؟»

[٥]: (كسى كه حكمت ياور او نباشد چگونه بر جدايى از اضداد صبر مى كند؟.- نيز:

١٢٨٦

«مَنْ كَشَفَ مَقالاتِ الْحُكَماءِ، انْتَفَعَ بِحَقائِقِها.»

[٦]: (هر كسى پرده از سخنان فرزانگان بردارد، به حقايق [سخنان‌] آنها پى مى برد.) لذا در آخر گويا به وى فرموده: چنانچه نصايح من، تو را دل آزده و خسته مى كند، ديگر سخنى با تو ندارم، عمرت دراز باد!.

ممكن است جمله «عمرت دراز باد» كنايه از خداحافظى باشد، و يا بخواهد بگويد: به خدايت كه عمر تو به حساب مى آيد، مى‌سپارمت تا او آنچه خير توست برايت پيش آورد. لذا در جايى محبوب را عمر به حساب مى آورد و مى گويد:

بى عمر زنده‌ام من و زين بس عجب مدار		روزِ فراق را كه نَهَد در شمارِ عمر

دى در گذار بود و نظر سوى ما نكرد		بيچاره دل كه هيچ نديد از گذار عمر[٧]

[١] ( ١، ٥، ٦) فهرست موضوعى غرر و درر، باب الحكمة، ص ٧٩.

[٢] ( ٢، ٣، ٤) فهرست موضوعى غرر و درر، باب الحكمة، ص ٧٨.

[٣] ( ٢، ٣، ٤) فهرست موضوعى غرر و درر، باب الحكمة، ص ٧٨.

[٤] ( ٢، ٣، ٤) فهرست موضوعى غرر و درر، باب الحكمة، ص ٧٨.

[٥] ( ١، ٥، ٦) فهرست موضوعى غرر و درر، باب الحكمة، ص ٧٩.

[٦] ( ١، ٥، ٦) فهرست موضوعى غرر و درر، باب الحكمة، ص ٧٩.

[٧] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٢٩١، ص ٢٢٧.