جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٨٠ - غزل ١٢٨ آن كيست كز روى كرم، با من وفادارى كند؟

الْحَقَّ عِنْدَ مَنْ هَدَيْتَهُ سَبيلَهُ.»

[١]: (پاك و منزّهى تو! چقدر راهها تنگ است براى كسى كه تو راهنمايش نباشى! و چقدر حقّ روشن است در نزد كسى كه تواش به راه رهنمون گرديده باشى!.) بخواهد بگويد:

اين بيت گله اى است عاشقانه، كنايه از اينكه: محبوبا! گدايى چون من بى‌نشان و نا آشناى با خودت را چگونه به ديدارت راه خواهى داد تا با تو خلوتى داشته باشم؟

كجا شنيده شده كه پادشاهان با فقيران انس و الفت گيرند. در واقع با اين بيان بخواهد بگويد: تو اين چنين نيستى، مرا به خود راه ده؛ زيرا گفتار من همچون گفتار آنان است كه مى گويند:

١٣٩١

«إِلهى! أَنَا الْفَقيرُ فى غِناىَ، فَكَيْفَ لا أَكُونُ فَقيراً فى فَقْرى؟!»

[٣]: (بار الها! من در بى‌نيازى‌ام فقيرم، چگونه در نيازمندى‌ام فقير نباشم؟!.- مى‌گويد:

٩٧٢

«إِلهى! وَصَفْتَ نَفْسَكَ بِاللُّطْفِ وَالرَّأْفَةِ لى قَبْلَ وُجُودِ ضَعْفى، أَفَتَمْنَعُنى مِنُهُما بَعْدَ وُجُودِ ضَعْفى.»

[٤]:

(معبودا، پيش از به وجود آمدن وجود ضعيف ما خود را به لطف و رأفت توصيف نموده‌اى، پس آيا بعد از پديد آمدن وجود ضعيفم مرا از آن دو محروم مى كنى؟) بخواهد.

[١] - بحار الانوار، ج ٩٤، ص ١٤٧.

[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٥٩٥، ص ٤٢٦.

[٣] ( ٣، ٤) اقبال الاعمال، ص ٣٤٨.

[٤] ( ٣، ٤) اقبال الاعمال، ص ٣٤٨.