جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٧٣ - غزل ١٢٧ اگر روم ز پىاش، فتنه ها بر انگيزد

و نيز در جايى ديگر مى گويد:

لذا در بيت بعد مى گويد:

بخواهد بگويد: دنيا حيله گر و چرخ شعبده باز، با سالك عاشق هزاران بازى و فتنه گرى خواهد كرد تا از مقصدش باز دارد، كه:

٩٥٩

«غَدّارَةٌ ضَرّارَةٌ، حائِلَةٌ زائِلَةٌ، نافِدَةٌ بائِدَةٌ.»

[٢]: (دنيا، بسيار فريب دهنده و آسيب رسان، و مانع [از وصول به حق‌] و از بين برنده [ارتباط با حق‌] و به نيستى دهنده و نابود كننده [معنويّت‌] مى‌باشد.).

حال كه چنين است بايد وى از محبوب طول عمر طلب نمايد تا به مقصدش نايل آيد. بخواهد بگويد:

٩٦٠

«إِلهى! أَسْكَنْتَنا داراً حَفَرَتْ لَنا حُفَرَ مَكْرِها ... فَزَهّدْنا فيها، وَسَلّمْنا مِنْها بِتَوْفِيقَكَ وَعِصْمَتِكَ ... وَأَغْرِسْ فى أَفْئِدَتِنا أَشْجارَ مَحَبّتِكَ، وَأَتْمِمْ لَنا أَنْوارَ مَعْرِفَتِكَ.»

[٣]: (معبودا! ما را در خانه‌اى [دنيا] منزل دادى كه گودالهاى نيرنگش را براى ما كنده ... پس ما را نسبت به آن زاهد و بى‌رغبت گردان، و به توفيق و نگاهدارى خود از آن سالم بدار ..

و درختان محبتت را در دلهايمان بكار، و انوار معرفتت را براى ما تمام بفرما.).

ممكن است منظور خواجه از طلب عمر، خواستن محبوب، و از صبورى، صبرِ در برابر ناملايماتى باشد كه در اين خواستن بايد تحمّل نمود؛ با اين همه:

[١] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٥٧٧، ص ٤١٤.

[٢] - بحار الانوار، ج ٧٣، ص ١١٤.

[٣] - بحار الانوار، ج ٩٤، ص ١٥٢.