جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٢٤٧ - غزل ١٤٩ ترسم كه اشك در غم ما پرده در شود

نيز [همه چيز را] در زمين در نظر آنان زينت داده و همه آنها، جز بندگان مخلَص و پاك شده‌ات را گمراه خواهم نمود.) گفت، و من از مخلَصين (به فتح لام) نگشته، مى‌ترسم كارى كند كه مرا از ديدار حضرتش محروم سازد.

و از طرفى مى بينم محبوبم فرموده: «هذا صِراطٌ عَلَيَّ مُسْتَقِيمٌ، إِنَّ عِبادِي لَيْسَ لَكَ عَلَيْهِمْ سُلْطانٌ، إِلَّا مَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْغاوِينَ.»[١]: (اين راهى است كه تنها بر من استوار است، همانا تو هيچ سلطه و چيرگى بر بندگانم نخواهى داشت، مگر بر گمراهانى كه از تو پيروى كنند.).

اين گفتار حق مرا اميدوار مى سازد كه اگر مخلَص (به فتح لام) نيستم، بنده او هستم و شيطان با همه مهلتى كه از حضرت دوست گرفته بر من ممكن نيست سلطه داشته باشد و من بالاخره به مقصد و مقصود خود راه خواهم يافت.

در جايى مى گويد:

امّا علّت راه نيافتن و محجوب بودنم از حضرت دوست اين است كه:

كنايه از اينكه: اگر يار مرا نمى پذيرد، بدان جهت است كه هنوز آمادگى تمام (از نظر صفاى باطن و شور عشق و امور ديگر) براى ديدارش را پيدا نكرده‌ام. بخواهد به خود خطاب كرده و بگويد:

[١] - حجر: ٤١- ٤٢.

[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ١٨٦، ص ١٥٨.

[٣] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٥٦٨، ص ٤٠٧.