جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٢٩٥ - غزل ١٥٥ چو رويت مهر و مه تابان نباشد

و بگويد:

محبوبا! هنگامى ايمانم مورد قبول تو خواهد بود، كه در تاريكىِ كفر زلف و جلال و كثراتت مشاهده‌ات نمايم؛ كه:

١١٤٧

«رَأَتْهُ الْقُلوبُ بِحَقائِقِ الإيمانِ.»

[١]: (و دلها با ايمان حقيقى‌شان او را مى نگرند.).

و ممكن است بخواهد بگويد: محبوبا! تو در كنار مظاهر و كثراتت تجلّى نخواهى داشت، و در عين مانع بودنِ عالم ملكشان از مشاهده ملكوتشان، راهنماى به حقيقتشان مى باشند، پس «روشن تر از آن ايمان نباشد» در جايى مى گويد:

معشوقا! اين همه كه توصيف نمودم، باز گفتارى است كه شايسته مقام و منزلت والاى تو نمى باشد؛ كه: «سُبْحانَ اللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ!»[٣]: (پاك و منزّه است خداوند از توصيف آنان كه او را مى ستايند.) آنچه خود در منزلتت فرموده اى شايسته توست؛ كه: «اللَّهُ الصَّمَدُ، لَمْ يَلِدْ وَ لَمْ يُولَدْ، وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُواً أَحَدٌ.»[٤]: (تنها خداوند بى‌نياز است، او نه زاده و نه زاده شده، و هيچ كس همتاى او نبوده است.) شايستگان درگاهت را سزا.

[١] - بحار الانوار، ج ٤، ص ٢٦، روايت ١.

[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ١٨١، ص ١٥٥.

[٣] - صافات: ١٥٩.

[٤] - توحيد: ٢- ٤.