ترجمه من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ غفاري، محمد جواد؛ بلاغي، صدر - الصفحة ٤٨ - باب فضائل حج

است، ولى بنظر ميرسد كه مراد از

«شعر الحلق عليه»

موئى است كه قبلا- بنا بر روايات ديگر- از اوّل ذى القعده بسر باقى گذاشته و آن را نتراشيده يا كوتاه نكرده تا در منى بتراشد. و موى سر گذاشتن از شعار حاجيان بوده است، و مبالغه در اين سنّت است، و بنا بر اين معنى حديث به ابتداء باب أنسب بود».

٢٢٠٤- و روايت شده است كه از همان دم كه از خانه‌اش (بدين قصد) بيرون مى‌آيد، تا آنگاه كه بخانه‌اش باز مى‌گردد، در مقام و منزلت كسى است كه بر گرد كعبه طواف ميكند.

شرح: «ممكن است مراد، روايت كلينى در كافى باشد كه بسند صحيح از زياد بن مروان قندى از امام ابو الحسن ٧ نقل كرده كه گويد: عرضكردم:

فدايت شوم، چنين است كه گاه من در مسجد الحرام هستم و مردمان را مى‌نگرم كه پيرامون كعبه طواف همى كنند، و من همچنان نشسته‌ام، پس از مشاهده اين وضع غمگين ميشوم، امام ٧ فرمود: اى زياد باكى بر تو نيست، زيرا شخص مؤمن وقتى بقصد حجّ از خانه خارج مى‌شود همچنان در جوّى از طواف و سعى بسر ميبرد تا بخانه بازگردد».

٢٢٠٥- و امام صادق ٧ فرمود: كسى كه حجّة الاسلام- يعنى حجّ واجب- را بجا آورد، گرهى از آتش دوزخ را از گردن خويش گشوده است، و كسى كه دو بار حجّ كند، تا پايان عمر و هنگام وفات همچنان در خير بسر مى‌برد، و كسى كه سه بار پياپى بحجّ رود، و از آن پس حجّ بجاى آورد، و يا نياورد، در مقام شخص مدمن الحجّ خواهد بود.

شرح:

«مدمن الحجّ»

كسى است كه هر وقت راهى و امكانى براى رفتن حجّ‌