ترجمه من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ غفاري، محمد جواد؛ بلاغي، صدر - الصفحة ٢٠ - باب علل و أسرار حج

ده نماز مقرر شده آنست كه چون مردمان كوچ اوّل را انجام دهند، اهل شهرها از گفتن تكبير خوددارى كنند و اهل منى تا هر زمان كه در منى باشند تا كوچ آخر تكبير مى‌گويند.

شرح: «مطابق روايتى كه كلينى در كافى آورده است تكبيرات عبارتست از

«اللَّه اكبر اللَّه اكبر، لا اله الّا اللَّه و اللَّه اكبر، اللَّه و للَّه الحمد، اللَّه أكبر على ما هدانا، اللَّه اكبر على ما رزقنا من بهيمة الانعام، و الحمد للَّه على ما أبلانا»

. و راز اينكه بعضى از مردم يك بار حجّ بجا مى‌آورند، و بعضى بيش از يك بار حجّ ميگزارند، و بعضى حجّ بجا نمى‌آورند اينست كه ابراهيم ٧ چون ندا در داد كه: بشتابيد بسوى حجّ، اين ندا را به هر آن كس كه در اصلاب مردان و ارحام زنان تا روز قيامتند بشنوانيد، پس مردم در اصلاب مردان و ارحام زنان به لبّيك زبان گشوده و گفتند: لبّيك داعى اللَّه، لبّيك داعى اللَّه، پس هر كس كه ده بار لبّيك گفت ده مرتبه حجّ بجاى آورد، و هر كس پنج بار لبّيك گفت پنج بار بحجّ موفّق گردد، و هر كس كه بيشتر گفت بهمان شماره توفيق حجّ يافت، و هر كس يك بار لبّيك گفت يك بار حجّ بگذاشت، و هر كس آن ندا را لبّيك نگفت حج بجاى نياورد ..

٢١٣٤- و وجه تسميه أبطح اينست كه آدم ٧ مأمور شد تا در درّه ريگستان «جمع» به روى درافتد، و او چنان كرد تا آنگاه كه صبح بدميد.