ترجمه من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ غفاري، محمد جواد؛ بلاغي، صدر - الصفحة ٤٦٧ - باب آغاز بمكه و پايان دادن بمدينه

٣١٤٠- و يكى از اصحاب ما از امام ابو جعفر ٧ سؤال كرد كه:

بمكّه آغاز كنم يا بمدينه؟ امام ٧ در جواب او فرمود: بمكّه آغاز كن، و بمدينه پايان ده، زيرا كه آن افضل است.

مصنّف اين كتاب- رحمه اللَّه- گفت: اين اخبار در باره كسى وارد شده است كه داراى اختيار باشد، و بتواند هر كدام كه بخواهد از مكّه يا مدينه آغاز كند، ولى كسى كه او را بيكى از آن دو راه ميبرند، ناگزير بايد همان راه را اتّخاذ كند، زيرا در اين باره اختيارى ندارد، پس اگر او را براه مدينه برند به آن شهر آغاز ميكند، و اين براى او افضل است، زيرا براى او جايز نيست كه دخول بمدينه و زيارت مرقد مطهّر پيمبر ٦ و أئمّه آن سرزمين را به انتظار بازگشتنش واگذارد، زيرا چه بسا كه بمدينه باز نگردد، يا پيش از آنكه باز گردد رخت از اين جهان بر بندد! و براى او افضل آنست كه از مدينه آغاز كند، و اين، معنى حديثى است كه:

٣١٤١- صفوان از عيص بن قاسم روايت كرده است كه گفت: از امام‌