امر در پرتو نور يقين بر ارباب قلوب روشن است و اگر از طريق سمع خواهان گواه باشى، همه احاديث مربوط به شهيدان شاهد اين مدّعاست، و هر حديثى به تعبيرى بر عاليترين نعمتهاى آنها مشتمل است. روايت شده است كه پيامبر خدا صلّى الله عليه و آله به جابر فرمود: اى جابر آيا به تو مژده ندهم؟- و پدر جابر در جنگ احد به شهادت رسيده بود- جابر پاسخ داد: آرى اى پيامبر خدا حق تعالى به تو مژده خير دهاد فرمود: «خداوند پدرت را زنده گردانيد و در مقام قرب خود نشانيد و فرمود: بنده من! آنچه مى‌خواهى از من در خواست كن تا به تو بدهم، عرض كرد: اى پروردگار من حقّ بندگى تو را به جا نياورده‌ام درخواست دارم كه مرا به دنيا بازگردانى كه به همراه پيامبرت در راه تو بجنگم تا بار ديگر كشته شوم، به او فرمود: از پيش مقدّر كرده‌ام كه تو به سوى دنيا باز نگردى.»«١»

بدان مؤمن پس از مردن از وسعت جلال خداوند چيزهايى بر او كشف مى‌شود كه دنيا در مقايسه با آن مانند زندان و تنگناست. او به محبوسى مى‌ماند كه در خانه‌اى تاريك زندانى شده و اكنون درى به سوى باغى پهناور كه پايان آن به چشم ديده نمى‌شود به روى او باز شده كه داراى انواع درختان و شكوفه‌ها و ميوه‌ها و پرندگان است و او هرگز ميل بازگشت به زندان تاريك را نخواهد داشت. پيامبر خدا صلّى الله عليه و آله در اين مورد مثلى زده و درباره مردى كه مرده بود فرمود: «از دنيا كوچ كرد و آن را به اهلش واگذاشت، پس اگر راضى باشد خوش نخواهد داشت به دنيا باز گردد چنان كه هيچ يك از شما خوش ندارد كه به شكم مادرش برگردد.»«٢» پيامبر صلّى الله عليه و آله با اين مثل به تو مى‌فهماند نسبت وسعت آخرت به دنيا مانند نسبت وسعت دنيا به رحم تاريك است و نيز فرموده است: مثل مؤمن در دنيا مثل جنين در شكم مادر خويش است. هنگامى كه از شكمش بيرون مى‌آيد بر بيرون آمدنش مى‌گريد و آنگاه كه روشنايى را ديد دوست ندارد كه به شكم مادرش باز گردد. مؤمن نيز به همين گونه است، از مرگ جزع و بيتابى مى‌كند و هنگامى كه به لقاى پروردگار نايل شد مانند جنين كه دوست ندارد به جايش برگردد خوش ندارد كه به دنيا باز گردد.»«٣»

به پيامبر خدا صلّى الله عليه و آله عرض كردند كه فلان شخص مرد، فرمود: «راحت شد و از او راحت شدند»«٤» اين كه فرمود راحت شد اشاره به مؤمن است و از او راحت شدند اشاره به فاجر

«١» اسد الغابه جزرى ، الموت ابن ابى الدنيا، السنن ابن ماجه ، نظير آن شماره ٣٨٠٠.

«٢» الموت ابن ابى الدنيا از حديث عمر و بن دينار به طور مرسل و رجال آن ثقه اند؛ المغنى .

«٣» الموت ابن ابى الدنيا؛ المغنى .

«٤» صحيح مسلم ، ج ٣،ص ٥٤، با اين عبارت كه جنازه اى را از كنار آن حضرت گذرانيدند و او اين را فرمود.