تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٥٤٥ - آيا سماع براى تحصيل رشد و تصفيهء روحى ضرورت دارد ؟
( اين مسئله ششم را نمى توان از قبيل سرفه و تنگ نفس ناميد ، بلكه اگر بخواهيم با عبارت شايستهاى باز گو كنيم ، بايد بگوييم اين مسئله جنازهء متحرك بشر مسموم را به صحنهء نمايش وارد كرده است ) .
٧ - افزايش بيمارىهاى روانى با انواع گوناگونش .
٨ - احتياج روز افزون به نيروى اجرايى بيشتر و كيفر و به قول جلال الدين به انواع و اشكال پاسبان زندگى . امير المؤمنين على بن ابى طالب فرموده است :
« ليس فى الجور عوض من العدل « [١] ( در ستمگرى چيزى وجود ندارد كه عوض و جانشين دادگرى باشد ) .
« فان فى العدل سعه و من ضاق عليه العدل فالجور عليه اضيق « [٢] ( در دادگرى گشايش است ، كسى كه گمان مى كند با عدالت ورزيدن در تنگنا قرار مى گيرد ، تنگنايى كه ستم براى او به وجود خواهد آورد تنگتر خواهد بود . )
((٧٤٢)) پس غذاى عاشقان باشد سماع كه در او باشد خيال اجتماع
((٧٤٣)) قوّتى گيرد خيالات ضمير بلكه صورت گردد از بانگ ضمير
آيا سماع براى تحصيل رشد و تصفيهء روحى ضرورت دارد ؟
ما در مجلدات پيشين مباحث مختصرى را در بارهء موسيقى مطرح نمودهايم . براى بررسىهاى مشروح و همه جانبه در بارهء موسيقى و خواص روانى آن از ديدگاه روانى خالص و روح وابسته به واقعيات مخصوصاً وابسته به مقام اعلاى الهى ، مباحث
[١] نهج البلاغه ، ج ٣ ص ١٢٧ . .
[٢] همان مأخذ ، ج ١ ص ٤٢ سخن ١٥ . .