تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ١٥٣ - جفت جفت بودن اجزاى جهان هستى چه معنا دارد ؟

اين تلخى موقعى كام عشق را تباه مى سازد كه عشق او به جهت عاملى شروع بكاهش كند ، گويى در اين موقع به تازگى خود را دريافته است و معشوق را كوچكتر از آن مى بيند كه شخصيت بىنيازى طلب خود را در اختيار او بگذارد -
گر ماه شوى به آسمان كم نگرم ور سرو شوى به بوستان كم گذرم ور مايهء جان شوى به هيچت نخرم يادت نكنم ديگر و نامت نبرم
اين همان تلخى احتياجى است كه در روزگار عشق پرده‌اى از لذت رويش را پوشانيده بود و امروز آن پرده بر طرف شده و كام عاشق را تباه ساخته است .


((٤٤٠١)) جمله اجزاى جهان ز ان حكم پيش جفت جفت و عاشقان جفت خويش
((٤٤٠٢)) هست هر عضوى ز عالم جفت خواه راست همچون كهربا و برگ كاه
جفت جفت بودن اجزاى جهان هستى چه معنا دارد ؟
جفت گيرى جانداران موضوع ، روشنى است كه همگان از آن اطلاع دارند ، تلقيحهايى كه در درختان صورت مى گيرد ، مسئله‌اى است كه مردم كم و بيش از آن با خبرند .
اما اين كه تمام اجزاى عالم وجود جفت جفت هستند ، براى همهء اشخاص نه تنها مطرح نيست ، بلكه قابل تصور هم نمى باشد .
اين موضوع را قرآن مجيد مطابق آيه‌اى كه تحت عنوان آيه آورديم ، تذكر داده و گفته است :
از هر چيز جفت آفريده‌ايم و اين نكته هم در آيهء مزبور وجود دارد كه « لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ » ٥١ : ٤٩ ( شايد شما هم متذكر شويد ) . البته آيه بيش از موضوع جفت آفريده شدن اشياء چيز ديگرى را بيان ننموده است .