تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٣٧٩ - نسيم عطر آگين ما وراى طبيعت كه به وسيلهء پيامبران بر فضاى افكار بشرى مى وزد ، آنان كه مشامشان پر از بوى گند ماديات است گيج و كلافه مى شوند

( زنان پليد براى مردان پليد و مردان پليد براى زنان پليد و زنان پاكيزه براى مردان پاكيزه و مردان پاكيزه براى زنان پاكيزه است .


((٢٨٣)) چون ز عطر وحى كژ گشتند و گم بُد فغانشان كه تطيرنا بكم
نسيم عطر آگين ما وراى طبيعت كه به وسيلهء پيامبران بر فضاى افكار بشرى مى وزد ، آنان كه مشامشان پر از بوى گند ماديات است گيج و كلافه مى شوند موضوعى را كه جلال الدين در ابيات مورد تحليل پيش كشيده است ، يك موضوع روانى - فلسفى - مذهبى است كه داراى اهميت فراوان در تاريخ بشرى است . براى توضيح مى گوييم : نوع انسانى در مقابل حقايق ما فوق متن حياتش ، عكس العملهاى گوناگون بروز مى دهد . از آن جمله :
١ - سكوت محض - اين سكوت شبيه به سكوت قورباغه ها در حوضچهء آب است كه سنگى به آن انداخته شود ، پرتاب شدن سنگ به آب امواجى را ايجاد مى كند كه وضع موجود آن آب را كه براى قورباغه ها متن اصلى هستى جلوه مى كرد ، بهم مى زند و آنها را در سكوت فرو مى برد .
اين سكوت ممكن است كه مخلوطى از وحشت و حيرت باشد . همچنان است وضع روانى انسانها در مقابل رويدادهايى كه از خارج از متن زندگيشان وارد مى شود و موجب دگرگونى موقعيتى كه در آن قرار گرفته‌اند ، مى گردد .
٢ - گروهى از اشخاص در مقابل اين گونه حوادث سنگر گيرى نموده ، بدون اين كه بگذارند سكوت محض بر آنان پيروز شود ، بسرعت آمادهء تغيير مسير زندگى و يا مرتفع ساختن عامل جديد مى شوند .
تفاوت دو گروه فوق در اين است كه آنان كه به جهت عدم آمادگى به استقبال رويداد