تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٨٣ - آيا صحيح است كه انسان مى تواند مقامات عاليهء انسانى را كه به دست آورده است ، باز گو كند ؟

داشته باشد نه تنها ابراز موقعيت عالى قبيح نيست ، بلكه جنبهء لزوم هم پيدا مى كند .
به نظر مى رسد عقيدهء گروه سوم با تفصيل و تحليل لازم ، منطقى تر و منتج تر از عقيدهء گروه يكم و دوم مى باشد .
به توضيح اين كه ابراز موقعيت عالى صورتهاى مختلفى دارد :
١ - خود موقعيت عالى بنفسه مقتضى بروز و لبريز شدن است :

گل خندان كه نخندد چه كند عَلَم از مشك نبندد چه كند
مخصوصاً اگر اشخاص رشد يافته از حيله گرىها و پيچ و خم بازىها و به اصطلاح روباه بازىها بر كنار بوده و با تمام وجودشان واقعيات را درك و در پى جويى حقايق حركت كنند ، اينگونه اشخاص چنان كه در اظهار نقايص خود امتناعى ندارند ، همچنان در ابراز كمالات خود سدى در مقابل خويشتن نمى بينند .
معمولًا اين گونه ابراز رشد از غرض ورزىها بر كنار مى باشد . ولى با اين حال دقت نظر و هشيارى زيادى لازم است كه از نتايج انعكاس موقعيت عالى سوء استفاده نشود .
٢ - ابراز موقعيت عالى براى هدفهاى عالى انسانى صورت بگيرد .
در اين فرض گمان نمى رود كسى در شايستگى نشان دادن واقعيت اعتراضى داشته باشد ، بلكه مى توان گفت : كسانى كه با دست يافتن به رشد شخصيت ، توانايى بهره بردارى از آن را در اغراض نيكو دارا مى باشند ، اگر از اين بهره بردارى امتناع بورزند ، در حقيقت از مرتبهء عالى رشد شخصيت تنزل يافته‌اند .
٣ - كسانى هستند كه در اظهار وضع عالى خود ، هيچ نيت فاسدى ندارند و نمى خواهند با ابراز آن ، سوء استفاده‌اى داشته باشند ، ولى دلشان مى خواهد نام نيك و شايستگى خود را در اجتماع منعكس كنند ، اينان در عين حال كه ضررى به جامعه ندارند ، در لبهء پرتگاه قرار گرفته‌اند ، زيرا چه بسا اتفاق مى افتد كه آن نام نيك و شهرت بشايستگى در ميان مردم تدريجاً جنبهء معبودى به خود بگيرد و از حركت صاحبش رو به كمال جلوگيرى كند .