تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٤٨٤ - انسان جهان بزرگتر است يعنى چه ؟
الا و هم تحت لواء محمد صلى الله عليه و آله « [١] ( امام صادق عليه السلام در حديثى فرمودهاند كه پيامبرى از فرزندان آدم تا محمد صلى الله عليه و آله نيست مگر اين كه همهء آنان زير پرچم محمد صلى الله عليه و آله خواهند بود ) .
« ا تزعم انك جرم صغير و فيك انطوى العالم الاكبر « [٢] (
آيا گمان مى كنى تو يك جرم كوچك هستى . در حالى كه وجود تو جهان بزرگتر را در خود پيچيده است )
((٥٢١)) پس به صورت عالم صغرى تويى پس به معنى عالم كبرى تويى
((٥٢٢)) ظاهر آن شاخ اصل ميوه است باطناً بهر ثمر شد شاخ هست
((٥٢٣)) گر نبودى ميل و اميد ثمر كى نشاندى باغبان هر سو شجر
انسان جهان بزرگتر است يعنى چه ؟
شيخ محمود شبسترى مى گويد :
عدم آيينه عالم عكس و انسان چو چشم عكس در وى شخص پنهان تو چشم عكسى و او نور ديده است به ديده ديده را ديده كه ديده است جهان انسان شد و انسان جهانى ازين پاكيزه تر نبود بيانى (٣)
[١] سفينة البحار ، ج ٢ ، ماده لام . .
[٢] گروه فراوانى از مطلعين بيت فوق را به امير المؤمنين على عليه السلام نسبت دادهاند از آن جمله بعضى از شارحين مثنوى و همچنين در كتاب التكامل فى الاسلام احمد امين . .
(٣) ديوان شيخ محمود شبسترى . .