تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٣٤١ - آيا رويدادهاى هستى به وسيلهء مبادى و قوانين كلى به خدا مستند مى شود ؟

مَوْتِها وَبَثَّ فِيها مِنْ كُلِّ دَابَّةٍ وَتَصْرِيفِ اَلرِّياحِ وَاَلسَّحابِ اَلْمُسَخَّرِ بَيْنَ اَلسَّماءِ وَاَلأَرْضِ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ » ٢ : ١٦٤ . [١] ( به تحقيق در آفرينش آسمانها و زمين و تعاقب شب و روز و كشتى كه در روى دريا به سود مردم حركت ميكند و در آن آب كه خداوند از آسمان مى فرستد و زمين را پس از مرگ و ركودش زنده مى سازد و در منتشر ساختن در روى زمين از هر گونه جنبنده ها و بحركت در آوردن بادها و ابرى كه ميان آسمان و زمين در هوا مسخر امر خدايى است ، آياتى به مردمى كه تعقل مى كنند وجود دارد ) .
« إِنَّا أَرْسَلْنا عَلَيْهِمْ رِيحاً صَرْصَراً فِي يَوْمِ نَحْسٍ مُسْتَمِرٍّ » ٥٤ : ١٩ . [٢] ( به تحقيق ما بر آنان باد تندوز در روز پليد به طور مستمر فرستاديم ) .


((١٢٦)) مروحهء تصريف صنع ايزدش زد برين باد و همى جنباندش
((١٥٣)) پس يقين در عقل هر داننده هست اين كه با جنبده جنباننده هست
آيا رويدادهاى هستى به وسيلهء مبادى و قوانين كلى به خدا مستند مى شود ؟
به اين مسئله در فلسفهء الهيات دو پاسخ داده شده است :
پاسخ يكم - با نظر به بعضى از ملاحظات عقلانى و منابع اسلامى گفته شده است كه بلى ، رويدادهاى جهان هستى بوسيلهء يك عده مبادى و قوانين كلى به خدا مستند مى شود .

[١] سوره البقرة ، آيهء ١٥٩ . .
[٢] سوره القمر ، آيهء ١٩ . .