تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ١٨١ - تفسير ابيات

توضيح
بدان جهت كه خداوند در نقطهء معينى از عالم هستى قرار نگرفته است ، لذا تقرب به او احتياج به سير رو به بالا و پايين و پيش و پس و راست و چپ مكانى و فضايى دارد .

است و ابن جرير و يحيى بن سعيد و ديگران نيز نقل كرده‌اند .
توضيح - در تفسير روايت فوق مسائلى مطرح شده است كه ما بتفصيل آنها نمى پردازيم .
به نظر مى رسد كه مقصود پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله جلوگيرى از انتقاد و اهانت به مقام شامخ حضرت يونس است كه بعضىها خيال مى كردند كه ارتكاب او به ترك اولى مقام او را از نظر نبوت هم ساقط كرده است . در حقيقت منظورشان از برترى دادن پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله بر يونس ، پست شمردن او بوده است . و اين منافاتى با برترى پيامبر اكرم بر يونس به جهت مزاياى مخصوص ندارد .
آيات قرآنى هم دلالت به اين دارد كه بعضى از پيامبران به بعضى ديگر برترى دارند ، از آن جمله :
« تِلْكَ اَلرُّسُلُ فَضَّلْنا بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ » ٢ : ٢٥٣ [١] ( بعضى از پيامبران را به بعضى ديگر ترجيح داديم ) .


((٤٥١٣)) آنِ من بالا و آنِ او به شيب ز انكه قرب حق برون است از حسيب
((٤٥١٤)) قرب نى بالا نه پستى رفتن است قرب حق از حبس هستى رستن است
بدان جهت كه خداوند در نقطهء معينى از عالم هستى قرار نگرفته است ، لذا تقرب به او احتياج به سير رو به بالا و پايين و پيش و پس و راست و چپ مكانى و فضايى دارد .
اين مسئله از هر دو نظر عقلى و نقلى مورد تسليم و بديهى است كه خداوند متعال در هيچ نقطه‌اى از نقاط عالم هستى قرار نگرفته است ، چنان كه روح انسانى در نقطه‌اى از نقاط يك واحد از انديشه اش متمركز نمى شود ، زيرا چنان كه امير المؤمنين على عليه السلام فرموده است :

[١] سوره البقرة ، آيهء ٢٥٣ . .