تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ١٧٦ - تفسير ابيات

نزد تست ، سنگهايى از آسمان بر سر ما فرو ريز ، يا عذاب دردناكى نصيب ما كن ) .
تفسير ابيات ما از بتها و از خود خدا خواسته بوديم كه اگر ما به راه راست نمى رويم ما را از ريشه بر كن و گفته بوديم پروردگارا ، هر يك از دو طرف ( ما و او ) كه حق است ياريش كن و پيروزش گردان ، ما از اين دعاها و نثارها در پيشگاه لات و عزى و منات فراوان كرديم و از آنها خواستيم كه اگر اين شخص حق است ، او را بر ما پيروز گردان و اگر حق نيست در دست ما اسير و ناتوانش ساز . اكنون كه مى بينيم او شاهد پيروزى را در آغوش گرفت ، فهميديم : كه -
ما همه ظلمت بديم او نور بود
پاسخ آن همه سؤالات و دعاهاى ما اين پيش آمد عينى بود كه بر ما اثبات كرد كه اين شخص در جادهء راست گام بر مى دارد ما در پيچا پيچ انحراف سر گردانيم . بار ديگر همين حقيقت را كه در وجدانشان روشن شده بود مى پوشاندند و در نابينا كردن ديده گان وجدان مى كوشيدند و با اصرار و لجاجت ، حقيقت كشف شده را از خود دور مى ساختند و چنين مى گفتند : -

((٤٤٩٣)) كاين تفكرمان هم از ادبار رست كه صواب او شود در دل درست
بسيار خوب ، اگر او چندين بار پيروز شده است ، اين سنت ديرينهء روزگاران است كه هر كسى را به مدت محدودى در اين زندگانى پيروز مى گرداند . خود ما هم بارها از روزگاران و شانس پيروزمندانه رسيده و بر او غلبه كرده‌ايم .
اين مطالب وجدان را قانع نمى ساخت : -

((٤٤٩٦)) باز مى گفتند اگر چه او شكست چون شكست او نبود او زشت و پست
شكستى كه در آن روزگاران نصيب او گشته بود صدها شادى پنهانى براى او ببار آورد ، چنانچه گويى او با شكستى روبه رو نشده است ، زيرا در پيچا پيچ مغلوبيت