بهشت و دوزخ از نگاه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٦٥٥ - ١٣/ ١٢ جد بن قيس

خدا صلى الله عليه و آله و ترجيح دادن خود بر ايشان، در گرفتارى و فتنه‌اى بزرگ‌تر افتاد كه همان دوزخِ فراروىِ او بود. يكى از منافقان نيز به عدّه‌اى گفت: «در اين گرما حركت نكنيد»؛ چرا كه او به جهاد، بى‌رغبت بود و در حق شك داشت و مى‌خواست ضدّ پيامبر تحريك كند. پس خداوند- تبارك و تعالى- اين آيه را در باره آنان فرو فرستاد: «و گفتند: در اين گرما حركت نكنيد. بگو: گرماى آتش دوزخ، سخت‌تر است، اگر مى‌فهميدند» تا «به سزاى اعمالى كه انجام مى‌دادند».

با همه اين احوال، پيامبر خدا صلى الله عليه و آله در كار سفر، كوشا بود و به مردم فرمان داد كه آماده و مهيّا شوند و توانگران را به انفاق كردن و گزاردن مركب در اختيار مجاهدان راه خدا ترغيب و تشويق نمود. پس گروهى از توانگران به قصد ثواب الهى چنين كردند.

٩٦١. تفسير الطبرى‌- به نقل از ابن عبّاس، در باره آيه شريف: «وقتى به سوى آنان باز گشتيد، براى شما به خدا سوگند خواهند خورد تا از ايشان صرف نظر كنيد ... به كيفر كردارى كه مى‌كردند»-: داستانش چنين است كه به پيامبر خدا صلى الله عليه و آله گفته شد: چرا به جنگ بنى اصفر (روميان) نمى‌روى؟ شايد به دختر پادشاه روم دست يابى كه آنان مردمانى خوب‌رويند؟

دو نفر گفتند: اى پيامبر خدا! شما مى‌دانى كه زنان، مايه فتنه‌اند. پس ما را به آنان گرفتار مساز.

پس، پيامبر صلى الله عليه و آله به آن دو، اجازه داد [كه در جنگ با روميان شركت نكنند].

چون رفتند، يكى از آن دو نفر گفت: او لقمه چربى است براى اوّلين خورنده!

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ره‌سپار جنگ شد و در اين باره چيزى بر او نازل نگشت؛ امّا چون پاره‌اى از راه را پيمود و در آبگاهى فرود آمد، اين آيات بر او نازل شد:

«اگر غنيمتى در دسترس و سفرى كوتاه بود، قطعاً از پىِ تو مى‌آمدند؛ ولى آن راه پر مشقّت بر آنان دور مى‌نمايد».

همچنين بر ايشان اين آيات نازل شد: