مجموعه مصنفات حكيم مؤسس آقا على مدرس طهرانى - زنوزى، على بن عبد الله - الصفحة ١٣١ - ٥ امير غياث الدين منصور الشيرازى
شمسيه» [١] و كتب حكمت و كلام حواشى نوشته است، [٢] از آن جمله دو حاشيه بر «شرح تجريد» نوشته است و با ملا جلال الدين دوانى معاصر بوده است.
بر حواشى ملا جلال كه بر «شرح تجريد» نوشته است، ايرادات فرموده است، [٣] و چون ايرادات آن جناب به سمع جلال الدين رسيد، جلال الدين حاشيه تازه بر شرح تجريد نوشت و ايرادات او را جواب داد، و حاشيه دوم خود را به حاشيه جديد، و حاشيه اولى را به حاشيه قديم مسمى نمود، و چون جواب جلال الدين به سمع آن جناب رسيد، حاشيه ديگر بر شرح تجريد نوشت و آن جوابها را رد فرمود، [٤] و چون رد آن جوابها به سمع جلال الدين رسيد، باز حاشيه ديگر نوشت و آن ردها را جواب فرموده، و آن حاشيه را به «حاشيه اجدّ» مسمى فرمود.
[٥] امير غياث الدين منصور الشيرازى [٥]
نخبة الحكماء و غوث العلماء الامير غياث الدين منصور الشيرازى از اكابر اهل
[١]. الحاشية على تحرير القواعد المنطقية فى شرح الشمسية، الذريعة ج ٦ ص ٣٧- ٣٨. علاوه بر آن سيد سند بر حواشى مير سيد شريف بر شرح شمسيه نيز حاشيه زده است.
[٢]. غير از حواشى شرح تجريد ديگر آثار سيد المدققين عبارتند از: حاشية الكشاف زمخشرى، حاشية شرح مختصر الاصول ابن حاجب، رساله در حل مغالطه مشهور به جذر اصم، رسالة فى اثبات الواجب و صفاته، رسالة فى الوجود الذهنى، رساله در علم فلاحت، رساله فارسى معرفت قوس و قزح.
غياث الدين منصور درباره آثار پدرش مير صدر الدين محمد دشتكى در رساله كشف الحقائق المحمدية نوشته است:
«عادت و روش نيكويش اين بود كه در كتابهايش چيزى را جز آنچه نقطه نظر مختص خودش بود بيان نكند. آنچه را ديگران بيان داشته بودند در كتب خويش نمىآورد، مگر آنكه اولا آن را به صاحبش نسبت دهد، و سپس نظر خود را در آن باب بيان كند. به همين دليل اكثر تأليفاتش را تعليقه و شرح تشكيل مىداد، زيرا در اين شيوه، آنچه ديگران در متون و شروح خود آوردهاند، نمىآيد. به هر حال، هر چند كتب او كم تعدادتر و كم حجمتر از كتب ديگر علما و حكماى بزرگ بود، ليكن نكات بكر و منحصر به فرد اين كتابها از افادات غير او بيشتر و مهمتر است، چنانكه اين امر بر كسى كه اهل تتبع و انصاف باشد پوشيده نيست.»
[٣]. الحاشية القديمة على شرح القوشچى على تجريد الاعتقاد، رجوع كنيد به الذريعة ج ٦ ص ١١٧.
[٤]. الحاشية الجديدة على شرح القوشچى على تجريد الاعتقاد، به اين دو حاشيه و سه حاشيه دوانى بر شرح تجريد مجموعا «طبقات» اطلاق مىشود.
[٥]. امير غياث الدين منصور بن محمد دشتكى شيرازى متولد ٨٦٦ و متوفى ٩٤٨. براى آشنايى با احوال وى رجوع كنيد به فارسنامه ناصرى ميرزا حسن حسينى فسايى ص ٩٣٨، روضات الجنات ج ٧ ص ١٧٦، مجالس المؤمنين ج ٢ ص ٢٣٢، دانشمندان و سخنسرايان فارس. ركن زاده آدميت ج ٤ ص ١٦.