مجموعه مصنفات حكيم مؤسس آقا على مدرس طهرانى - زنوزى، على بن عبد الله - الصفحة ١٤٨ - رساله سرگذشت
خدمت استادان اصفهان خاصه مرحوم آقا ميرزا حسن [١] فرزند ارشد آخوند ملا على نورى به تحصيل علوم عقليه پرداخت، پس از آنكه قريب سه سال در خدمت استاد استفاضت نمود به دار السلطنة قزوين رفت و در خدمت مرحوم ملا آقا [٢] كه در عقليات بحرى مواج و بىكران بود به تحصيل مشغول شد و بعد از چندى به اصفهان مراجعت نمود و در خدمت آقا ميرزا حسن مجددا به تحصيل علوم عقليه پرداخت. و بعد از انقضاء پنج ساله به طهران مراجعت كرد و به تدريس علوم عقليه و تدرّس علوم نقليّه [٣] مشغول شد. [٤] بعد از مدتى در مدرسه قاسم خان كه پدر مهد عليا در ارك دار الخلافه ساخته است و به دستور مهد عليا بر حجرات و صحن مدرسه افزودند، مدرّس شد و حدود هفت سال در آنجا تدريس نمود و بعد از آن به مدرسى مدرسهاى كه ميرزا محمد خان قاجار معروف به سپهسالار در محلّه حياط شاهى و عودلاجان بنا فرمود و به اتمام رسيد تعيين شد و در حال متجاوز از بيست سال است كه در اين مدرسه به تدريس اشتغال دارد.
مؤلفاتش:
[١] رسالهاى در اثبات اينكه منطق از علوم حكميه است، تخمينا سه هزار بيت. [٥]
[٢] رسالهاى در اثبات معاد جسمانى مسمّى به «سبيل الرشاد فى اثبات المعاد»
[١]. ميرزا محمد حسن بن على نورى متوفى بعد از ١٢٦٧ ه. ق، از آثارش حاشيه بر اسفار، حاشيه بر شرح الهداية الاثيرية (تهران، ١٣١٣ ق چاپ سنگى) آقا على در موارد متعددى به آراء استادش ميرزا حسن با عنوان «استادى المعظم» استناد كرده است.
[٢]. آخوند ملا آقا قزوينى، از شاگردان دوره اوّل ملا على نورى، متوفى ١٢٨٢ صاحب حاشيه بر اسفار.
[٣]. مهمترين استاد منقول آقا على در تهران، ميرزا حسن آشتيانى ره صاحب بحر الفوائد فى شرح الفرائد است، آقا على در تعليقات خود بر يكى از رسائل ميرزا حسن از او به عنوان استاد ياد كرده است.
[٤]. از اساتيد آقا على در علوم عقليه علاوه بر ملا عبد الله زنوزى، ميرزا حسن نورى، ملا آقاى قزوينى، فلاسفه ذيل نيز ياد كردنى هستند:
١- ملا محمد جعفر لاهيجى (متوفى پيش از ١٢٩٤) از شاگردان ملا على نورى صاحب شرح المشاعر. آقا على در رساله وجود رابط اينگونه از او ياد كرده است: «فخر الحكماء المعاصرين المترقى بمدارج الحق و اليقين استادنا و سيدنا الحاج ملا محمد جعفر اللاهيجى»
٢- آقا سيد رضى لاريجانى متوفى ١٢٧٠ (رساله تاريخ حكما)
٣- حاج محمد ابراهيم نقشه فروش (رساله تاريخ حكما).
[٥]. عليرغم تفحص فراوان در گنجينه نسخ خطى كتابخانههاى خصوصى و عمومى اثرى از اين رساله يافت نشد.