جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٣١٤ - غزل ١٥٨ چه مستى است ندانم كه رو به ما آورد

اى خواجه! پس از اينكه نسيمى از الطاف حضرت دوست را در سحرگاهان استشمام نمودى، شكايت از مفارقت او مكن، كه پس از اينت بيشتر مورد عنايت قرار خواهد داد و تو را به خود و حقيقتت كه با توست آشنا، و گره از وجود مادّى‌ات باز خواهد كرد تا بدانى و مشاهده كنى كه تو تنها اين بدن مادّى نيستى؛ كه:

١١٦٩

«مَنْ عَرَفَ نَفْسَهُ، تَجَرَّدَ.»

[٢]: (هركس نَفْس خود را بشناسد، مجرّد مى گردد [و به حقيقت مجرّده خود راه مى يابد].- نيز:

١٧١٥

«مَنْ عَرَفَ نَفْسَهُ، جَلَّ امْرُهُ.»

[٣]: (هركس نَفْس خويش را بشناسد، كارش بالا مى گيرد.) در جايى چون به چنين ديدارى نايل شده، مى‌گويد:

كنايه از اينكه: اى خواجه! حال كه ايّام و ليالى فراقت مى خواهد سپرى شود و بهار تجليّات اسمائى و صفاتى محبوب به تو رو نموده، اين لحظات بر تو مبارك بوده و همواره مشاهده‌ات برقرار باشد!.

در جايى خود و سالكين را به قدردانى از چنين ايّامى توصيه نموده و مى گويد:.

[١] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٢١، ص ٥١.

[٢] - فهرست موضوعى غرر و درر، باب معرفة النفس، ص ٣٨٧.

[٣] - فهرست موضوعى غرر و درر، باب معرفة النفس، ص ٣٨٧.

[٤] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٣٨١، ص ٢٨٤.