جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٢٢١ - غزل ١٤٦ بر سر آنم كه گر ز دست بر آيد

دوام عمر خواه، تا شايد روزى رسد كه پرده از چهره‌اش (با مجاهداتت) بر افكنده شود و ديدارت حاصل گردد، بدان كه صبر بر فراق اوست كه ظفرِ وصال را در پى دارد؛ كه:

١٠٨٥

«افْضَلُ الصَّبْرِ، الصَّبْرُ عَنِ الْمَحْبُوبِ.»

[١]: (برترين صبر و شكيبايى، شكيبايى از [دورى‌] محبوب است.- نيز:

١٠٨٦

«حَلاوَةُ الظَّفَرِ تَمْحُو مَرارَةَ الصَّبْرِ.»

[٢]: (شيرينى پيروزى، تلخى صبر و شكيبايى را از [دل‌] پاك مى كند.) در جايى چون به نتايج گفتار فوقش رسيده مى گويد:

و نيز در جايى مى گويد:

آرى مظاهر و كثرات، ميخانه دوستند، كه: «وَ إِنْ مِنْ شَيْ‌ءٍ إِلَّا عِنْدَنا خَزائِنُهُ، وَ ما نُنَزِّلُهُ إِلَّا بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ.»[٥]: (و هيچ چيز نيست مگر اينكه گنجينه هايش نزد ماست و ما آن را جز به اندازه معين [به عالَم خَلق‌] فرو نمى فرستيم.- عارف را با ظواهر كثرات كار نيست و همواره توجه‌اش به ملكوت مظاهر كه جمال و كمال حضرت دوست را با آنها مشاهده مى كند، مى‌باشد و مى گويد:

١٠٩٠

«وَانْتَ الَّذى تَعَرَّفْتَ الَىَّ فى كُلّ شَىْ ءٍ، فَرايْتُكَ ظاهِراً فى كُلِ شَىْ ءٍ، وَانْتَ الظّاهِرُ لِكُلّ شَىْ ءٍ.»

[٦]: (و تويى كه در هر چيز خود را به من شناساندى تا.

[١] - فهرست موضوعى غرر و درر، باب الصبر، ص ١٩١.

[٢] - فهرست موضوعى غرر و درر، باب الصبر، ١٩٣.

[٣] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ١٧٣، ص ١٥٠.

[٤] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٤٢١، ص ٣١١.

[٥] - حجر: ٢١.

[٦] - اقبال الاعمال، ص ٣٥٠.