جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٤٩٠ - غزل ١٧٩ دوش در حلقه ما قصه گيسوى تو بود

دلبرا! تنها من نيستم كه فريفته حضرتت گرديده‌ام، جذبه جمال و غمزه چشمانت همه عالَم را دانسته و ندانسته از درون شيفته خود ساخته، كه تسبيح و تحميدت مى كنند و شور عشق خويش را در آنها بپا كرده‌اى؛ كه: «سَبَّحَ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ، وَ هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ.»[٢]: (تمام آنچه در آسمانها و زمين هستند براى خدا تسبيح مى گويند، و تنها او سر افراز و فرزانه است.- نيز: «وَ إِنْ مِنْ شَيْ‌ءٍ إِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ، وَ لكِنْ لا تَفْقَهُونَ تَسْبِيحَهُمْ.»[٣]: (و هيچ چيزى نيست جز آنكه با حمد و سپاس او را تسبيح مى كند ولى شما تسبيح آنها را درك نمى كنيد.).

و ممكن است بخواهد بگويد: اى دوست! جلوه جمال مظاهرت همه را راهنماى به ملكوتشان كه اسماء و صفاتت مى باشد، شدند و به تسبيح و تحميدت پرداختند. و بگويد:

١٤٩١

«الهى! عَلِمْتُ بِاخْتِلافِ الآثارِ وَتَنَقُّلاتِ الأَطْوارِ، انَّ مُرادَكَ مِنّى انْ تَتَعَرَّفَ الَىّ فى كُلّ شَىْ‌ءٍ حَتّى‌ لا أَجْهَلَكَ فى شَىْ‌ءٍ.»

[٤]: (بار الها! با پى در پى در آمدن آثار و مظاهر و دگرگون شدن تحوّلات دانستم كه مقصودت از من اين است كه خود را در هر چيز به من بشناسانى تا در هيچ چيز به تو جاهل نباشم.- نيز بگويد:

[١] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ١٥٨، ص ١٤٠.

[٢] - حديد: ٢.

[٣] - اسراء: ٤٤.

[٤] - اقبال الاعمال، ص ٣٤٨.