جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٣٨٤ - غزل ١٦٧ دل از من برد و روى از من نهان كرد

كنايه از اينكه: هنگامى كه حضرت دوست دل از من برد و روى از من نهاد كرد، آتشى از عشقش در درونم شعله ور شد كه امورى كه پيش از اين سبب ديدارم گشته بودند به گريه و فرياد در آمدند. (سخنى است عاشقانه، بخواهد اشاره به شدّت ناراحتى خويش از محروميّت ديدار محبوب بنمايد.).

بخواهد بگويد:

و بگويد:

امّا با اين همه:

چگونه مى توان گله و شكايت از محبوب نزد آن كه قرب منزلت با او دارند نمود؟ زيرا آنان از چگونگى حال من خبر دارند و گفتار مرا سخنى گله آميز از محبوب مى دانند، و حال آنكه: «لا يُسْئَلُ عَمَّا يَفْعَلُ، وَ هُمْ يُسْئَلُونَ.»[٣]: (خدا از آنچه انجام مى دهد، باز خواست نمى شود، و آنها بازخواست مى شوند.).

[١] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٣٩، ص ٦٤.

[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ١٩٦، ص ١٦٥.

[٣] - انبياء: ٢٣.